PES alergologia 2026 — rozkład pytań i źródła, które aktualizują się w trakcie przygotowań
Astma to 21% egzaminu PES z alergologii. Analiza 4 049 pytań z 34 sesji CEM oraz wykaz źródeł konsultanta krajowego obowiązujący od sesji wiosennej 2026 — z zasadą czterech miesięcy i listą rozdziałów z MP Premium.
Redakcja PESmaster
Przeanalizowaliśmy 4 049 wystąpień pytań z 34 sesji PES z alergologii. Rozkład ma jednego wyraźnego lidera i bardzo długi ogon.
Astma to co piąte pytanie
| Obszar | Udział | Skumulowany |
|---|---|---|
| Astma | 21,2% | 21,2% |
| Diagnostyka | 8,2% | 29,4% |
| Nadwrażliwość na leki | 7,3% | 36,7% |
| Immunologia | 6,5% | 43,3% |
| Alergia pokarmowa | 6,5% | 49,8% |
| POChP | 6,1% | 55,9% |
| Pokrzywka | 5,4% | 61,2% |
| Anafilaksja | 5,3% | 66,5% |
| Alergiczny nieżyt nosa | 5,1% | 71,6% |
| Immunoterapia | 5,1% | 76,7% |
Astma jest cztery razy silniejsza niż drugi obszar w kolejności. Taki dystans nie występuje w żadnej innej specjalizacji, którą analizowaliśmy — w kardiologii lider ma 13,6%, w chorobach wewnętrznych 20,4% przy znacznie mniejszym rozproszeniu reszty.
Praktycznie: po astmie nie ma już „dużych” tematów. Wszystko poniżej to 8% i mniej, więc od drugiego miejsca w dół każdy obszar wymaga podobnego nakładu i daje podobny zysk.
Warto zauważyć POChP na szóstym miejscu z 6,1% — więcej niż pokrzywka czy anafilaksja. Choroba, która formalnie nie jest alergiczna, waży na tym egzaminie tyle co klasyczne tematy alergologiczne.
Zasada, której nie ma w innych specjalizacjach
Wykaz źródeł konsultanta krajowego, prof. dr hab. n. med. Kariny Jahnz-Różyk, zawiera regułę, jakiej nie spotkaliśmy nigdzie indziej:
Dla osób przygotowujących się do egzaminu testowego z podręcznika dostępnego w formie elektronicznej i na bieżąco aktualizowanego pytania egzaminacyjne mogą obejmować zmiany wprowadzone nie później niż cztery miesiące przed ustalonym terminem egzaminu CEM.
Podręcznik obowiązkowy jest więc żywym dokumentem, a nie zamkniętym wydaniem. Konsekwencja jest podwójna: materiał może się zmienić w trakcie Twoich przygotowań, ale zmiany wprowadzone później niż cztery miesiące przed egzaminem nie mogą być podstawą pytania. Ten próg jest jednocześnie ochroną — jeśli aktualizacja pojawiła się miesiąc przed sesją, nie musisz jej znać.
Rozdziały, które trzeba czytać online
Osobne zastrzeżenie dotyczy sesji wiosennej 2026. Dla ponad pięćdziesięciu rozdziałów zaktualizowanych po druku książki podstawą pytań są treści z serwisu MP Premium, a nie wydanie papierowe z 2024 roku.
Lista obejmuje m.in.: odporność wrodzoną i nabytą, odpowiedź immunologiczną, rolę mikrobiomu, rodzaje nadwrażliwości, alergię atopową, endotypy chorób alergicznych, nazewnictwo chorób z nadwrażliwości, test aktywacji bazofilów, eozynofile, tryptazę, spirometrię wraz z próbą rozkurczową, pletyzmografię, FENO, anafilaksję i wstrząs anafilaktyczny, alergiczny nieżyt nosa, leczenie astmy, eozynofilie i zespoły hipereozynofilowe, zapalenie płuc z nadwrażliwości, celiakię, alergię na pszenicę, eozynofilowe zapalenia przewodu pokarmowego i przełyku, nadwrażliwość na leki, obrzęk naczynioruchowy, mastocytozę, zespół aktywacji mastocytów, chorobę posurowiczą, choroby powierzchni oka, profilaktykę, leki wziewne oraz szeroki blok o niedoborach odporności.
Zestaw ten pokrywa się z czołówką rozkładu pytań: leczenie astmy, spirometria, anafilaksja, nadwrażliwość na leki i alergiczny nieżyt nosa to obszary odpowiadające łącznie za dużą część egzaminu. Czytanie ich z druku zamiast z wersji online jest więc realnym ryzykiem, a nie formalnością.
Oficjalne źródła — obowiązują od sesji wiosennej 2026
Podręczniki obowiązkowe
- Alergologia. Podręcznik specjalistyczny, red. K. Jahnz-Różyk, M. Kupczyk, P. Gajewski, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2024
- ABC Diagnostyki Molekularnej, red. Ł. Błażowski, R. Kurzawa, 2023
- Gołąb J. i in., Immunologia, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, aktualne wydanie
- Czynniki alergizujące w środowisku pracy, red. C. Pałczyński, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, 2011
Czasopisma obowiązkowe
„Alergologia Polska”, „Alergia, Astma, Immunologia”, „Medycyna Praktyczna”, „Terapia”, „Standardy Medyczne Pediatria”, „Klinika Pediatryczna”
Obowiązujące standardy
- aktualne standardy GINA i GOLD
- zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego oraz stanowiska wspólne z PTA
- standardy i stanowiska Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej
- aktualne zalecenia dotyczące diagnostyki, leczenia i żywienia w nadwrażliwości na pokarmy
- wytyczne PTChP oraz ERS/ATS dotyczące wykonywania spirometrii
- praktyczne zalecenia dotyczące nadwrażliwości na leki (JACI: In Practice)
- zalecenia CDC dotyczące szczepień
- wytyczne rozpoznawania i leczenia EGPA (Emmi G. i in., Nature Reviews Rheumatology 2023; 19: 378–393)
- inne zalecenia alergologiczne opublikowane do 1 lipca 2025 r.
Podręczniki zalecane
Szczepienia ochronne od A do Z (red. Bernatowska, Grzesiowski, PZWL 2019), Alergologia sportowa (red. Gawlik, Kurowski, MDC Media 2024), Alergie oczu (red. Bogacka, Groblewska, Chełmińska, PZWL 2024), Alergologia w praktyce klinicznej (red. Jahnz-Różyk, Gawlik, Kupczyk, PWN 2023), Leczenie biologiczne w alergologii (red. Kucharczyk, PZWL 2022)
Inne źródła
Programy lekowe (obwieszczenia Ministra Zdrowia), aktualny komunikat GIS w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, charakterystyki produktów leczniczych.
Jak ułożyć naukę
- Astma jako pierwszy i najdłuższy blok — 21,2% egzaminu, a do tego GINA jako osobny standard obowiązkowy.
- Sprawdź, które rozdziały czytasz z MP Premium, zanim zaczniesz — dotyczy to m.in. leczenia astmy i spirometrii.
- Zwróć uwagę na datę graniczną 1 lipca 2025 r. dla pozostałych zaleceń oraz na regułę czterech miesięcy dla podręcznika.
- Nie pomijaj POChP — 6,1% pytań, mimo że to nie jest choroba alergiczna.
- Od drugiego miejsca w dół rozkład jest płaski — planuj równomiernie, bo żaden pojedynczy obszar nie da przewagi.
Baza pytań PES z alergologii
W PESmaster mamy 3 848 pytań z 34 sesji CEM, każde z opracowaniem wyjaśniającym prawidłową odpowiedź. Pytania zachowujemy w oryginalnym brzmieniu — pełna treść, oryginalna kolejność wariantów, bez skracania.
Darmowy egzamin próbny uruchomisz bez rejestracji.
Najczęściej zadawane pytania
Które obszary dominują na PES z alergologii?
Astma odpowiada za 21,2% pytań — ponad co piąte. Dalej rozkład jest bardzo rozproszony: diagnostyka 8,2%, nadwrażliwość na leki 7,3%, immunologia i alergia pokarmowa po 6,5%, POChP 6,1%. Dziewięć obszarów łącznie daje 71,6% egzaminu.
Jakie źródła obowiązują na PES z alergologii od wiosny 2026?
Podręcznikiem obowiązkowym jest „Alergologia. Podręcznik specjalistyczny” (red. Jahnz-Różyk, Kupczyk, Gajewski, Medycyna Praktyczna 2024), a poza nim „ABC Diagnostyki Molekularnej”, „Immunologia” Gołąba oraz „Czynniki alergizujące w środowisku pracy”. Obowiązują też standardy GINA i GOLD oraz zalecenia PTA i EAACI.
Co oznacza zasada czterech miesięcy?
Podręcznik specjalistyczny jest dostępny elektronicznie i aktualizowany na bieżąco. Pytania egzaminacyjne mogą obejmować zmiany wprowadzone nie później niż cztery miesiące przed ustalonym terminem egzaminu CEM — zmiany nowsze niż ten próg nie mogą być podstawą pytania.
Które rozdziały trzeba czytać w wersji online?
Dla sesji wiosennej 2026 konsultant krajowy wskazał ponad 50 rozdziałów zaktualizowanych po druku książki. Dla nich podstawą pytań są treści opublikowane w serwisie MP Premium, a nie wydanie papierowe z 2024 roku.