Doba dostępu za darmo — sprawdź platformę na swojej specjalizacji.

Sprawdź
PES pielęgniarstwo opieki długoterminowej pielęgniarki specjalizacja egzamin CEM 2026

Specjalizacja opieki długoterminowej — testy z odpowiedziami z sesji 2018–2025

Rozwiąż 140 pytań z sesji PES za darmo — każde z uzasadnieniem. Egzamin 02.10.2026, godz. 11:00, Expo XXI.

R

Redakcja PESmaster

Zaktualizowano  3 min czytania
Specjalizacja opieki długoterminowej — testy z odpowiedziami z sesji 2018–2025

Egzamin specjalizacyjny z pielęgniarstwa opieki długoterminowej odbędzie się 2 października 2026 roku o godzinie 11:00 w Expo XXI w Warszawie (ul. Prądzyńskiego 12/14). Do rozwiązania jest 140 pytań jednokrotnego wyboru w 140 minut, a próg zaliczenia to 84 poprawne odpowiedzi, czyli 60%. Punktów ujemnych nie ma. Poniżej trzydzieści pytań wracających najczęściej — wybrane z 650 unikalnych pytań z 15 sesji.

Pielęgniarstwo opieki długoterminowej to specjalizacja skupiona na opiece nad pacjentem przewlekle chorym i niesamodzielnym — w zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych i środowisku domowym. Egzamin sprawdza wiedzę praktyczną: jak zapobiegać powikłaniom unieruchomienia, jak prowadzić żywienie dojelitowe, jak całościowo ocenić funkcjonowanie pacjenta i jak zorganizować opiekę w warunkach pozaszpitalnych. Ten przewodnik zbiera w jednym miejscu wszystko, co przed PES z pielęgniarstwa opieki długoterminowej trzeba wiedzieć: jak wygląda egzamin, co zmienia reforma organizatora, jak się zgłosić, co dokładnie powtarzać i jak rozłożyć naukę na 8–12 tygodni.

Jeśli szukasz ogólnego obrazu wszystkich specjalizacji, zacznij od kompletnego przewodnika po PES pielęgniarskim. Poniżej skupiamy się wyłącznie na opiece długoterminowej.

1. Mechanika egzaminu — 140 pytań, 60%, jedna odpowiedź

Format PES jest taki sam dla wszystkich specjalizacji pielęgniarskich i nie zmienia się między dziedzinami:

ElementWartość
Data2 października 2026 (piątek)
Godzina11:00
MiejsceExpo XXI, ul. Prądzyńskiego 12/14, Warszawa
Liczba pytań140
Czas140 minut (średnio minuta na pytanie)
Typ pytańjednokrotnego wyboru, 4 odpowiedzi, jedna poprawna
Próg zdawalności60% = 84 poprawne odpowiedzi
Punkty ujemnebrak — nie zostawiaj pustych odpowiedzi

Cztery rzeczy, które warto z tego wyciągnąć od razu:

  • Tempo. Minuta na pytanie brzmi komfortowo, ale część zadań to kazusy kliniczne (opis pacjenta, decyzja o postępowaniu), które czyta się dłużej. Naucz się zostawiać trudne pytania na drugą turę, zamiast grzęznąć.
  • Brak punktów ujemnych. Każde pytanie bez odpowiedzi to stracona szansa. Nawet przy zgadywaniu masz 25% szans — zawsze zaznacz cokolwiek.
  • Jedna poprawna z czterech. Pytania PES często zawierają dwie odpowiedzi „prawie dobre”. Wygrywa rozróżnianie niuansów (np. kiedy zmienić pozycję pacjenta, a nie czy).
  • Próg jest stały. 84/140 to Twój cel minimalny. Realnie warto celować w zapas — symulacje powtarzane na poziomie 75–80% dają bezpieczny bufor na stres egzaminacyjny.

2. Reforma CEM 2027 — co się zmienia, a co nie

Wokół egzaminów pielęgniarskich od 2025 r. trwa reorganizacja instytucji i to budzi najwięcej niepokoju wśród zdających. Uporządkujmy:

  • Sesje 2026 organizuje CMKP (Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego) — na dotychczasowych zasadach. Format, próg, sposób zgłoszenia przez SMK pozostają bez zmian.
  • Od 2027 r. egzaminy ma planowo przejąć CEM (Centrum Egzaminów Medycznych — ta sama instytucja, która od lat prowadzi LEK i PES lekarski). Przejęcie zależy od wejścia w życie odpowiednich przepisów.

Dla osoby zdającej w 2026 r. praktyczny wniosek jest prosty: nic nie musisz robić inaczej. Zmiana organizatora to kwestia administracyjna — baza pytań, zakres merytoryczny i format egzaminu nie zmieniają się z dnia na dzień wraz ze zmianą szyldu. Jeśli planujesz egzamin na 2027 r. lub później, śledź komunikaty, ale nie przekładaj nauki „aż się wyjaśni”.

Pełną oś zmian, daty i otwarte pytania opisaliśmy osobno w tekście o reformie egzaminów pielęgniarskich 2027.

3. Terminy, zgłoszenie przez SMK i opłata 350 zł

Sesja jesienna 2026 dla pielęgniarstwa opieki długoterminowej wypada 2 października 2026 roku (piątek) o godzinie 11:00 w Expo XXI, ul. Prądzyńskiego 12/14 w Warszawie. Pełne zestawienie wszystkich dziedzin znajdziesz we wpisie o terminach sesji jesiennej 2026.

Egzamin odbywa się w dwóch sesjach rocznie — wiosennej i jesiennej. Konkretne daty publikuje organizator z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem, a ogłoszenia o sesjach i listy zakwalifikowanych znajdziesz w SMK (System Monitorowania Kształcenia).

Droga do dopuszczenia wygląda tak:

  1. Ukończ program specjalizacji w pielęgniarstwie opieki długoterminowej (z wymaganymi stażami i zaliczeniami).
  2. Zadbaj o aktualny wpis w SMK — konto SMK warto mieć od pierwszego dnia szkolenia, bo to przez nie idą wszystkie operacje.
  3. Złóż wniosek o dopuszczenie do PES w SMK — zwykle 4–6 tygodni przed egzaminem.
  4. Wnieś opłatę egzaminacyjną — 350 zł (stawka po konsolidacji instytucji w 2025 r.; wcześniej 170 zł).

W praktyce, jeśli zaliczyłaś program i masz porządek w SMK, dopuszczenie jest formalnością. Najczęstsze problemy to spóźnione zgłoszenia i brakujące zaliczenia, które trzeba uzupełnić u kierownika specjalizacji — dlatego nie zostawiaj formalności na ostatni tydzień.

Na egzamin zabierz: dowód osobisty, długopis (czarny lub niebieski) i wezwanie z SMK. Telefony i smartwatche zostają przed salą; spóźnienie powyżej 30 minut zwykle dyskwalifikuje z sesji.

4. Zakres egzaminu — filary opieki długoterminowej

Pielęgniarstwo opieki długoterminowej to specjalizacja przekrojowa, łącząca elementy interny, geriatrii, neurologii i organizacji opieki środowiskowej. Egzamin obejmuje kilka wyraźnych filarów:

  • Opieka nad pacjentem przewlekle chorym i niesamodzielnym — planowanie i koordynacja opieki, ocena potrzeb, komunikacja z pacjentem z ograniczeniami poznawczymi lub komunikacyjnymi, prawa pacjenta w opiece długoterminowej.
  • Profilaktyka i leczenie odleżyn — klasyfikacja odleżyn (skala Norton, skala Braden, klasyfikacja NPUAP/EPUAP), zapobieganie (zmiany pozycji, materace przeciwodleżynowe, pielęgnacja skóry), miejscowe leczenie ran odleżynowych i dobór opatrunków do fazy gojenia.
  • Żywienie dojelitowe i pozajelitowe — wskazania, rodzaje dostępów (sonda nosowo-żołądkowa, PEG, jejunostomia), obserwacja powikłań żywienia dojelitowego, monitorowanie żywienia pozajelitowego, ocena stanu odżywienia (MNA, NRS-2002), leczenie niedożywienia.
  • Opieka nad pacjentem neurologicznym — opieka po udarze mózgu (wczesna rehabilitacja, profilaktyka powikłań, zaburzenia połykania, afazja), opieka nad pacjentem unieruchomionym (spastyczność, przykurcze), opieka nad chorym z chorobą Parkinsona lub stwardnieniem rozsianym w środowisku domowym.
  • Elementy geriatrii — specyfika opieki nad osobą starszą, wielochorobowość i polipragmazja, zespoły geriatryczne (upadki, majaczenie, otępienie, zespół kruchości), opieka nad chorym z demencją, prewencja upadków.
  • Całościowa ocena funkcjonalna — skale oceny funkcjonalnej (ADL Barthel, IADL Lawtona, skala Tinetti), ocena stanu poznawczego (MMSE, test zegara), ocena bólu u pacjenta z zaburzeniami komunikacji, dokumentacja oceny funkcjonalnej.
  • Opieka domowa i w ZOL/ZPO — organizacja opieki długoterminowej w Polsce (ZOL, ZPO, pielęgniarska opieka długoterminowa domowa), kryteria kwalifikacji, edukacja i wsparcie opiekuna nieformalnego, koordynacja z innymi członkami zespołu terapeutycznego.
  • Zapobieganie powikłaniom unieruchomienia — profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, przykurczów, zapalenia płuc, infekcji dróg moczowych, zaparć; pielęgnacja pacjenta leżącego.

W obrębie tych filarów jest garść tematów, które wracają na egzaminie wyjątkowo często i które warto opanować „na pewno”, a nie „mniej więcej”:

  • Klasyfikacja odleżyn i skale ryzyka — pytania o stopień odleżyny, interpretację skali Norton i Braden oraz dobór opatrunku do fazy gojenia pojawiają się regularnie i są punktowane niezależnie od siebie.
  • Żywienie przez PEG — wskazania, pielęgnacja miejsca wkłucia, rozpoznawanie powikłań (niedrożność zgłębnika, wymioty, biegunka) i różnica między żywieniem ciągłym a przerywanym.
  • Skala Barthel — interpretacja wyników i zastosowanie do kwalifikacji do opieki długoterminowej to jeden z najczęstszych obszarów pytań praktycznych.
  • Profilaktyka ŻChZZ u pacjenta unieruchomionego — ocena ryzyka, metody profilaktyki mechanicznej i farmakologicznej, przeciwwskazania do stosowania heparyny drobnocząsteczkowej.
  • Zaburzenia połykania po udarze — ocena dysfagii (test trzech łyków), modyfikacja konsystencji pokarmu, profilaktyka zachłystowego zapalenia płuc.
  • Opieka nad chorym z demencją — komunikacja terapeutyczna, zapobieganie pobudzeniu, bezpieczeństwo środowiskowe i wsparcie rodziny.

To są obszary, z których statystycznie pochodzi najwięcej pytań — i tu opłaca się być pewnym, a nie „mniej więcej”.

5. Blok ogólnozawodowy — 20 pytań ze 140

Blok ogólnozawodowy to jedna siódma egzaminu: prawo, etyka zawodowa, praktyka oparta na dowodach (EBNP), organizacja opieki i epidemiologia. Te pytania są wspólne dla wszystkich specjalizacji pielęgniarskich i nie znajdziesz ich w podręczniku klinicznym z pielęgniarstwa opieki długoterminowej.

Dwadzieścia punktów to dokładnie tyle, ile dzieli wynik 84 od wyniku 64. Osoba, która przygotuje się wyłącznie klinicznie i odpuści blok, musi zdobyć 84 punkty ze 120 pytań klinicznych, czyli 70% zamiast 60%. To zauważalnie trudniejszy egzamin — nałożony na siebie dobrowolnie.

Że nie jest to problem teoretyczny, widać w danych: w pielęgniarstwie chirurgicznym pytanie o zakażenia wywoływane przez Staphylococcus epidermidis — czyli pytanie z bloku, nie z chirurgii — wróciło w trzynastu sesjach, częściej niż większość pytań stricte klinicznych.

Blokowi poświęciliśmy osobny tekst z analizą wszystkich sesji, rozkładem tematów i kanonem literatury: Blok ogólnozawodowy na PES pielęgniarek — kompletny przewodnik nauki.

Blok masz w cenie. W PESmaster pytania z bloku ogólnozawodowego wchodzą w skład banku specjalizacji — nie dokupujesz osobnego pakietu i nie uczysz się z dwóch aplikacji naraz. Jedna baza pokrywa cały egzamin, łącznie z tymi dwudziestoma pytaniami.

6. Specjalizacja opieki długoterminowej — pytania z odpowiedziami (30 najczęstszych)

Poniższe pytania pochodzą z rzeczywistych sesji egzaminacyjnych. Przy każdym podajemy, w ilu sesjach wystąpiło — informacja, której nie znajdziesz w żadnym zbiorze testów, a która wprost mówi, czego uczyć się w pierwszej kolejności.

Te trzydzieści pytań pojawiło się łącznie 247 razy w 15 sesjach z lat 2018–2025.

Pytanie 1 — 17 sesji

W przypadku pacjenta z przewlekłym schorzeniem wątroby, działanie toksyczne Paracetamolu może ujawnić się już po przyjęciu dawki:

  • A. 4 g
  • B. 7 g
  • C. 8 g
  • D. 10 g

U pacjentów z przewlekłą chorobą wątroby zdolność metabolizowania paracetamolu przez szlak sulfatacji i glukuronidacji jest upośledzona, przez co większa frakcja leku jest kierowana na hepatotoksyczny szlak CYP2E1 do toksycznego metabolitu NAPQI. Stężenie glutationu, który neutralizuje NAPQI, jest u tych chorych obniżone, co oznacza że działanie toksyczne może wystąpić już przy dawce 4 g/dobę, uznawanej za bezpieczną górną granicę u zdrowych dorosłych.

Pytanie 2 — 13 sesji

Chorobie nowotworowej może towarzyszyć astenia, którą należy definiować jako:

  • A. wyniszczenie nowotworowe rozpoznane na podstawie stwierdzenia 10% utraty masy ciała w okresie 3 miesięcy
  • B. tzw. wyczerpanie, zmęczenie związane z postępującą chorobą, obejmujące także np. zaburzenia pamięci, zaburzenia ortostatyczne
  • C. stres psychiczny związany z pogarszającym się wyglądem zewnętrznym odbieranym jako symptom śmiertelnej choroby
  • D. subiektywne odczucie wydolności fizycznej, w niewielkim stopniu wpływające na faktyczną wydolność organizmu

Astenia (z gr. asthenia – brak siły) w chorobie nowotworowej to wielowymiarowe wyczerpanie obejmujące komponenty fizyczny, poznawczy i emocjonalny, narastające w toku choroby i niezwiązane bezpośrednio z wysiłkiem fizycznym. W odróżnieniu od zwykłego zmęczenia, astenia nie ustępuje po odpoczynku i może manifestować się zaburzeniami pamięci, trudnościami koncentracji oraz zaburzeniami ortostatycznymi. Nie jest tożsama z kacheksją nowotworową, która definiowana jest odrębnie.

Pytanie 3 — 10 sesji

Próba Valsalvy polega na:

  • A. badany wydmuchuje powietrze przez nos przy zamkniętych ustach i uciśniętych skrzydełkach nosa
  • B. badany wydmuchuje przeciągle powietrze przez usta (jak w czasie gwizdu)
  • C. badany kilkakrotnie szybko wciąga powietrze przez nos i wydmuchuje przez usta
  • D. badany wciąga głęboko powietrze przez usta i długo wydmuchuje przez nos przy zaciśniętych ustach

Próba Valsalvy polega na wymuszonym wydechu przeciwko zamkniętym drogom oddechowym: badany wciąga powietrze, a następnie wydmuchuje przez nos przy jednoczesnym zatkaniu nozdrzy i zamkniętych ustach. Wzrost ciśnienia w klatce piersiowej zmniejsza powrót żylny i obniża ciśnienie tętnicze, co jest wykorzystywane m.in. w diagnostyce kardiologicznej (reakcja na próbę Valsalvy) i laryngologicznej (drożność trąbki słuchowej). Inne opisane techniki nie odpowiadają tej manewrowi.

Pytanie 4 — 10 sesji

W działaniu pielęgniarskim w ostrej niewydolności serca wskazane jest:

  • A. ułożenie chorego w pozycji siedzącej ze spuszczonymi nogami
  • B. ułożenie chorego w pozycji półwysokiej z przechyleniem na prawy bok
  • C. podniesienie kończyn dolnych o 40° celem lepszego ukrwienia serca
  • D. ułożenie chorego na lewym boku w pozycji bezpiecznej

W ostrej niewydolności serca (obrzęk płuc) celem pierwszej pomocy pielęgniarskiej jest zmniejszenie obciążenia wstępnego serca (preload). Ułożenie siedzące ze spuszczonymi nogami powoduje grawitacyjne gromadzenie krwi w kończynach dolnych, zmniejsza powrót żylny do serca i płuc, co szybko łagodzi duszność. Uniesienie nóg (30-40°) jest kategorycznie przeciwwskazane, gdyż zwiększa powrót żylny i nasila obrzęk płuc.

Pytanie 5 — 10 sesji

Zastosowanie przymusu bezpośredniego w formie unieruchomienia lub izolacji NIE może trwać dłużej niż:

  • A. 4 godziny
  • B. 6 godzin
  • C. 12 godzin
  • D. 24 godziny

Zgodnie z polskim prawem (Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego i Rozporządzenie MZ) zastosowanie przymusu bezpośredniego w formie unieruchomienia lub izolacji nie może jednorazowo trwać dłużej niż 4 godziny. Po tym czasie konieczna jest ponowna ocena stanu pacjenta i decyzja lekarza o ewentualnym przedłużeniu, co wymaga każdorazowej autoryzacji.

Pytanie 6 — 9 sesji

W opiece pielęgniarskiej nad pacjentem po urazie kręgosłupa w odcinku piersiowym, po zmianie pozycji należy pamiętać w szczególności o:

  • A. ułożeniu właściwie głowy pacjenta
  • B. niestosowaniu żadnych podkładek, klinów itp
  • C. sprawdzeniu drożności cewnika
  • D. nie układaniu pacjenta na prawym boku

U pacjenta po urazie kręgosłupa w odcinku piersiowym często dochodzi do neurogennej dysfunkcji pęcherza moczowego, co wymaga założenia cewnika. Po każdej zmianie pozycji należy sprawdzić drożność cewnika, gdyż zagięcie lub zatkanie odpływu moczu prowadzi do jego zalegania, a w konsekwencji do zakażenia układu moczowego lub autonomicznej dysrefleksji. Pozostałe czynności (ułożenie głowy, podkładki, strona ułożenia) mają mniejsze znaczenie priorytetowe w kontekście urazu odcinka piersiowego.

Pytanie 7 — 9 sesji

W sytuacji złych rokowań udzielając informacji pacjentowi należy:

  • A. szczegółowo poinformować pacjenta, żeby rozumiał przyczynę swojego stanu
  • B. kierować się zdaniem członków rodziny co do zakresu informacji jakie powinny być udzielone pacjentowi
  • C. przekazać złe wiadomości jak najpóźniej, aby nie pozbawiać nadziei
  • D. zachować równowagę pomiędzy szczegółowym a minimalnym informowaniem pacjentów o ich chorobie

Etyczne podejście do przekazywania złych informacji nakazuje zachowanie równowagi między pełną szczerością a ochroną pacjenta przed nadmiernym stresem. Zbyt szczegółowe informowanie może pozbawiać chorego nadziei i nasilać cierpienie psychiczne, natomiast ukrywanie prawdy narusza jego autonomię. Właściwa komunikacja polega na stopniowym dostosowywaniu przekazywanych informacji do gotowości pacjenta, jego pytań i potrzeb, co pozwala zachować zarówno prawdomówność, jak i wsparcie emocjonalne.

Pytanie 8 — 9 sesji

Kortykosteroidy znajdują szerokie zastosowanie ze względu na s we wielokierunkowe działanie. Wskaż korzystne strony stosowania Kortykosteroidów:

  • A. poprawiają nastrój i apetyt
  • B. działają przeciwzapalnie
  • C. działają przeciwwymiotnie
  • D. wszystkie powyższe

Kortykosteroidy wykazują wielokierunkowe działanie korzystne w opiece paliatywnej: silne działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie fosfolipazy A2 i syntezy prostaglandyn, działanie przeciwwymiotne (szczególnie w wymiotach wywołanych chemioterapią) oraz poprawiają nastrój (efekt euforyzujący) i apetyt. Dlatego wszystkie wymienione efekty (A, B i C) są prawidłowe, co czyni odpowiedź D jedyną kompletną.

Pytanie 9 — 8 sesji

Celem opieki pielęgniarskiej u pacjenta z obrzękiem kostek, stóp i dłoni spowodowanych rozwojem nefropatii cukrzycowej jest:

  • A. eliminowanie obrzęków
  • B. niedopuszczenie do cukrzycowej niewydolności nerek
  • C. odpowiedzi A i B są prawidłowe
  • D. nie podejmowanie żadnych działań

Nefropatia cukrzycowa prowadzi do retencji sodu i wody (hipoalbuminemia + spadek GFR), czego klinicznym wyrazem są obrzęki obwodowe. Pielęgniarska opieka musi obejmować zarówno działania redukujące istniejące obrzęki (pozycja, ograniczenie soli, monitorowanie bilansu płynów), jak i działania profilaktyczne hamujące progresję nefropatii do pełnej niewydolności nerek (kontrola ciśnienia, glikemii, dieta niskobiałkowa). Obie odpowiedzi A i B są komplementarne i nierozłączne w kompleksowej opiece.

Pytanie 10 — 8 sesji

Zmęczenie u chorych na mukowiscydozę nasila:

  • A. Zasadowica oraz nadmiar wydzieliny w drogach oddechowych
  • B. Hipoksja, kwasica lub niedożywienie
  • C. Zaburzenia metaboliczne i skłonność do otyłości
  • D. Zaburzenia wchłaniania i obniżone BMI

W mukowiscydozie zmęczenie jest nasilane przez trzy główne czynniki: hipoksję (niedotlenienie tkanek wskutek przewlekłej choroby płuc), kwasicę (zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej) oraz niedożywienie (zwiększone zapotrzebowanie energetyczne i zaburzenia trawienia). Zasadowica nie jest typowym powikłaniem mukowiscydozy, a otyłość jest rzadkością u tych pacjentów ze względu na złe wchłanianie.

Rozwiąż pełny egzamin próbny — 140 pytań, jak na prawdziwej sesji →

Pytanie 11 — 8 sesji

Pielęgniarka uczestnicząca w procesie farmakoterapii pacjentów przyjmujących leki psychotropowe powinna pamiętać:

  • A. o podawaniu leków psychotropowych we wstrzyknięciach płytko domięśniowo
  • B. ż e leki psychotropowe nie wykazują światłoczułości i nie trzeba dbać o ich przechowywanie
  • C. ż e leków psychotropowych pacjent nie może rozgryzać, gdyż uszkadzają szkliwo zęba
  • D. ż e leki psychotropowe nie wpływają na ortostatyczne spadki ciśnienia u pacjentów przy zmianie pozycji ciała

Leki psychotropowe (zwłaszcza tabletki powlekane i kapsułki dojelitowe) nie mogą być rozgryzane ani kruszone, ponieważ może to uszkadzać szkliwo zębów oraz zmieniać właściwości farmakokinetyczne leku. Leki psychotropowe wykazują światłoczułość (należy je przechowywać z dala od światła), mogą powodować ortostatyczne spadki ciśnienia i są podawane głęboko domięśniowo (nie płytko), aby uniknąć martwicy tkanek.

Pytanie 12 — 8 sesji

Jedną z podstawowych zasad kontaktu z pacjentem agresywnym jest:

  • A. zachowanie anonimowości (ochrona osoby interweniującej/pomagającej)
  • B. jednoznaczne zakomunikowanie, ż e zachowania agresywne są nieakceptowane, w sposób pozbawiony ocen i emocji
  • C. zbliżenie się na odległość co najmniej 2 metrów, celem nawiązania relacji
  • D. wyrażanie własnych emocji i sądów w odniesieniu do prezentowanych zachowań celem nawiązania relacji

Podczas kontaktu z pacjentem agresywnym kluczowe jest jednoznaczne i spokojne zakomunikowanie, że zachowania agresywne są nieakceptowane, bez okazywania własnych emocji i bez oceniania osoby. Zachowanie neutralnego, pewnego tonu zmniejsza eskalację napięcia. Zbliżanie się, wyrażanie własnych emocji czy anonimowość interweniującego mogą nasilić agresję lub zmniejszyć skuteczność interwencji.

Pytanie 13 — 8 sesji

Oddziaływaniem psychologicznym w przypadku wystąpienia napadu paniki jest:

  • A. wytłumaczenie pacjentowi mechanizmu powstawania paniki
  • B. nakazanie pacjentowi wykonywania ćwiczeń ruchowych
  • C. przedyskutowanie z pacjentem zasadności postrzeganych przez niego zagrożeń
  • D. sugerowanie zwolnienia i uregulowania oddechu

Podczas napadu paniki najskuteczniejszą interwencją psychologiczną w ostrej fazie jest skierowanie uwagi pacjenta na regulację oddechu — sugerowanie powolnego, głębokiego, równomiernego oddychania przerywa błędne koło hiperwentylacji nasilającej objawy somatyczne lęku. Wyjaśnianie mechanizmów, dyskusja nad zagrożeniami czy ćwiczenia ruchowe są metodami stosowanymi między napadami, nie podczas samego napadu.

Pytanie 14 — 8 sesji

Dezadaptacyjne zaburzenia zachowania mogą być reakcją psychiczną na chorobę. Osiowym objawem tego zaburzenia jest:

  • A. obniżony próg pobudliwości psychicznej, a czasem też zmysłowej
  • B. zaburzenia snu
  • C. chroniczne napięcie i niepokój
  • D. silny lęk z towarzyszącymi objawami pobudzenia wegetatywnego

Dezadaptacyjne zaburzenia zachowania (zaburzenia adaptacyjne) charakteryzują się obniżonym progiem pobudliwości psychicznej, a czasem też zmysłowej — jako objaw osiowy, który odróżnia je od innych zaburzeń lękowych. Oznacza to, że bodźce normalne wywołują nieproporcjonalnie silne reakcje emocjonalne. Pozostałe objawy (zaburzenia snu, napięcie, lęk z pobudzeniem wegetatywnym) mogą towarzyszyć, lecz nie są osiowe dla tego rozpoznania.

Pytanie 15 — 7 sesji

Skierowanie do ZOL/ZPO wydaje:

  • A. lekarz z POZ, pielęgniarka
  • B. lekarz ubezpieczenia zdrowotnego
  • C. pielęgniarka środowiskowa
  • D. pracownik medyczny

Skierowanie do zakładu opiekuńczo-leczniczego lub zakładu pielęgnacyjno-opiekuńczego może wystawić wyłącznie lekarz ubezpieczenia zdrowotnego — tzn. lekarz posiadający umowę z NFZ lub zatrudniony w placówce posiadającej taką umowę. Pielęgniarka środowiskowa ani ogólnie pojęty pracownik medyczny nie są uprawnieni do wystawienia takiego skierowania. Wymóg ten wynika bezpośrednio z rozporządzenia MZ z 25 czerwca 2012 r.

Pytanie 16 — 7 sesji

U chorego z cukrzycą leczonego lekami hipoglikemizującymi doustnymi oraz przyjmującymi dodatkowo leki z grupy sulfonamidów lub NLPZ pielęgniarka musi pamiętać o:

  • A. właściwym nawodnieniu chorego
  • B. skłonności do hiperglikemii
  • C. skłonności do hipoglikemii
  • D. możliwości występowania osteoporozy i upadków

Sulfonamidy i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) nasilają działanie doustnych leków hipoglikemizujących z grupy pochodnych sulfonylomocznika poprzez wypieranie ich z połączeń z białkami osocza oraz hamowanie wydalania nerkowego — w efekcie wzrasta ich wolne, aktywne stężenie we krwi. Skutkuje to zwiększonym ryzykiem hipoglikemii, na które pielęgniarka musi być szczególnie wyczulona przy monitorowaniu pacjenta i edukacji.

Pytanie 17 — 7 sesji

Celem opieki pielęgniarskiej u pacjenta w stanie hipoglikemii z powodu podania zbyt dużej dawki insuliny, niezjedzenia posiłku po podaniu, a także zbyt dużego wysiłku fizycznego będzie:

  • A. wyrównanie stężenia glukozy we krwi
  • B. zapobieganie hipoglikemii w przyszłości
  • C. przygotowanie pacjenta i jego najbliższych do wczesnego rozpoznawania objawów hipoglikemii i postępowania w przypadku jej wystąpienia
  • D. wszystkie odpowiedzi są prawidłowe

Hipoglikemia stanowi bezpośrednie zagrożenie — konieczne jest natychmiastowe wyrównanie glikemii (podanie glukozy doustnie lub dożylnie). Równolegle należy wdrożyć działania zapobiegające nawrotom: edukację chorego i rodziny w zakresie rozpoznawania objawów prodromalnych i zasad pierwszej pomocy, a długofalowo — korektę dawkowania insuliny i zasad żywieniowych. Wszystkie trzy cele stanowią komplementarny standard opieki pielęgniarskiej w hipoglikemii.

Pytanie 18 — 7 sesji

W ostrym zespole wieńcowym ból ma charakter:

  • A. bólu ściskającego, palącego, promieniującego do lewego barku, ramienia, szyi i żuchwy
  • B. rozlanego bólu w klatce piersiowej promieniującego do barku
  • C. ostrego bólu serca z promieniowaniem do obojczyków
  • D. nagłego bólu w nadbrzuszu z bezdechem i zaburzeniami rytmu serca

W ostrym zespole wieńcowym niedokrwienie mięśnia sercowego pobudza wolne zakończenia nerwowe C i włókna Aδ w sercu, które przekazują ból za pośrednictwem segmentów Th1-Th5 rdzenia kręgowego. Ból ma charakter ściskający lub palący i promieniuje do obszarów o wspólnym unerwieniu: lewy bark, ramię, szyja, żuchwa. Taki wzorzec bólu jest klasycznym objawem niedokrwienia serca i stanowi podstawę szybkiego rozpoznania klinicznego.

Pytanie 19 — 7 sesji

Dławicę piersiową wyzwala:

  • A. przegrzanie organizmu i nagłe rozszerzenie naczyń tętniczych, w tym sercowych
  • B. ucisk na jamę brzuszną i duże naczynia żylne związany z nagłym wysiłkiem fizycznym lub stresem emocjonalnym
  • C. wysiłek fizyczny, stres emocjonalny, ekspozycja na zimno lub obfity posiłek
  • D. długotrwale powtarzające się zaburzenia rytmu serca

Dławica piersiowa (stabilna) jest spowodowana przemijającą nierównowagą między zapotrzebowaniem mięśnia sercowego na tlen a jego podażą przez zwężoną tętnicę wieńcową. Wysiłek fizyczny i stres emocjonalny zwiększają zapotrzebowanie, ekspozycja na zimno powoduje skurcz naczyń wieńcowych, a obfity posiłek przesyła krew do układu pokarmowego — wszystkie te czynniki mogą wyzwolić epizod dławicowy. Przegrzanie i rozszerzenie naczyń działają odwrotnie i zmniejszają dolegliwości.

Pytanie 20 — 7 sesji

Który z wymienionych czynników jest najważniejszy w pomyślnym leczeniu udaru mózgu?

  • A. eliminacja nikotyny
  • B. zmniejszenie spożycia alkoholu
  • C. zdrowy styl życia
  • D. czas

W udarze niedokrwiennym mózgu każda minuta opóźnienia w rozpoczęciu leczenia (trombolizy lub trombektomii) oznacza utratę kolejnych neuronów — szacuje się, że co minutę ginie ok. 1,9 miliona komórek nerwowych. Okno terapeutyczne dla trombolizy wynosi 4,5 godziny od wystąpienia objawów, a im szybciej leczenie zostanie wdrożone, tym lepsze rokowanie funkcjonalne. Czas jest jedynym czynnikiem, który bezpośrednio decyduje o skuteczności leczenia przyczynowego udaru.

Pytanie 21 — 7 sesji

Agresja u osób w wieku podeszłym wynika z:

  • A. reakcji na negatywne bodźce wynikające z niepowodzeń podejmowanych działań, pojawiającego się bólu, ubóstwa
  • B. reakcji na negatywne bodźce wynikające z dodatkowej pracy, uczestnictwa w aktywizacji
  • C. reakcji na wdrożone działania usprawniające
  • D. wszystkie odpowiedzi są błędne

Agresja u seniorów jest najczęściej reakcją adaptacyjną na frustrację wynikającą z niemożności realizacji codziennych potrzeb — ból, poczucie bezradności, utrata niezależności, ubóstwo i niepowodzenia w podejmowanych działaniach wywołują nagromadzenie napięcia, które wyraża się agresją. Aktywizacja i usprawnianie generalnie zmniejszają agresję, ponieważ redukują frustrację i zwiększają poczucie sprawczości — dlatego odpowiedzi B i C są błędne.

Pytanie 22 — 7 sesji

Głębokość hipowentylacji nocnej oceniamy za pomocą:

  • A. spirometrii
  • B. badania wysycenia hemoglobiny tlenem we krwi włośniczkowej SpO2 i ciśnienia parcjalnego CO2 w powietrzu wydechowym
  • C. wyłącznie badaniem polisomnograficznnym
  • D. gazometrii

Nocną hipowentylację ocenia się nieinwazyjnie poprzez jednoczesny pomiar saturacji hemoglobiny tlenem (SpO2) metodą pulsoksymetryczną oraz ciśnienia parcjalnego CO2 w powietrzu wydechowym (kapnometria). Połączenie obu badań pozwala wykryć zarówno hipoksemię, jak i hiperkapnię świadczącą o hipowentylacji. Spirometria ocenia statyczne i dynamiczne objętości płuc, polisomnografia jest badaniem szerszym, a gazometria krwi tętniczej jest badaniem inwazyjnym i nie monitoruje ciągłego trendu nocnego.

Pytanie 23 — 7 sesji

Kryteria diagnostyczne jadłowstrętu psychicznego NIE obejmują:

  • A. odmowy utrzymywania masy ciała na poziomie minimalnej masy prawidłowej dla wieku i wzrostu lub ponad tym poziomem
  • B. nasilonej obawy przed przyrostem masy ciała i przytyciem, nawet w przypadku niedostatecznej masy ciała
  • C. zaburzonego wyobrażenia własnego ciała
  • D. BMI >18,5 kg/m2

Jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa) jest rozpoznawany przy BMI poniżej 17,5 kg/m² lub gdy masa ciała jest co najmniej 15% poniżej należnej — a nie powyżej 18,5 kg/m². BMI > 18,5 oznacza prawidłową masę ciała, co wyklucza to kryterium z diagnostyki anoreksji. Pozostałe trzy odpowiedzi (odmowa utrzymania prawidłowej masy ciała, strach przed przytyciem, zniekształcone postrzeganie ciała) są klasycznymi kryteriami DSM/ICD.

Pytanie 24 — 7 sesji

Skala Barthel kwalifikuje pacjenta do opieki pielęgniarskiej długoterminowej w zakresie:

  • A. niezdolności do podejmowania samodzielnych decyzji
  • B. ryzyka zaburzonej koordynacji ruchowej
  • C. ryzyka powstania odleżyn
  • D. samoobsługi i samopielęgnacji

Indeks Barthel ocenia zdolność pacjenta do wykonywania podstawowych czynności życia codziennego w zakresie samoobsługi i samopielęgnacji, takich jak kąpiel, ubieranie się, spożywanie posiłków, korzystanie z toalety czy przemieszczanie się. Na podstawie uzyskanego wyniku (0-100 punktów) kwalifikuje się pacjentów do odpowiedniego poziomu opieki długoterminowej. Skala ta nie służy do oceny ryzyka odleżyn ani poziomu świadomości.

Pytanie 25 — 7 sesji

U pacjenta ze zmianami skórnymi na kikucie należy:

  • A. ograniczyć lub odstawić używanie protezy
  • B. zaprzestać codziennego mycia kikuta mydłem
  • C. nie bandażować kikuta, leczyć „na sucho”
  • D. zamiast talku używać oliwy

Zmiany skórne na kikucie (podrażnienia, otarcia, owrzodzenia, odleżyny) są bezpośrednim wskazaniem do ograniczenia lub czasowego zaprzestania używania protezy, aby umożliwić gojenie skóry i zapobiec pogłębianiu się uszkodzeń. Kontynuowanie noszenia protezy w takich przypadkach prowadziłoby do dalszego mechanicznego urazu, infekcji i opóźnienia rehabilitacji. Kikut należy myć i pielęgnować, a protezę ponownie dopasować po wygojeniu.

Pytanie 26 — 7 sesji

Choroba poresuscytacyjna to:

  • A. zespół zaburzeń ogólnoustrojowych, powstałych po nagłym zatrzymaniu krążenia (NZK)
  • B. spadek temperatury ciała (hipotermia) w wyniku ostrych zaburzeń metabolicznych
  • C. niedokrwienie mózgu na skutek zatrzymania obwodowego krążenia krwi
  • D. stan przetrwałych zmian w organizmie na skutek uszkodzenia OUN

Choroba poresuscytacyjna to wielonarządowy zespół patofizjologiczny rozwijający się po skutecznej resuscytacji krążeniowo-oddechowej po nagłym zatrzymaniu krążenia. Obejmuje uszkodzenie niedokrwienno-reperfuzyjne mózgu, serca, nerek i innych narządów. Wczesne rozpoznanie tego zespołu i wdrożenie ukierunkowanego leczenia (m.in. terapeutyczna hipotermia, stabilizacja hemodynamiczna) poprawia rokowanie neurologiczne.

Pytanie 27 — 7 sesji

Chory lat 25 z następującymi objawami: wielomówny, nadmiernie ruchliwy, dowcipkujący, miewał ciągle nowe pomysły, nie dokończył żadnej nowo podjętej pracy. Po przyjęciu do szpitala u chorego wystąpiła gonitwa myśli, wzmożona aktywność psychoruchowa. Pacjent miał trudności z zaśnięciem, mało spał w nocy, budził się wcześnie rano. Zaobserwowano urojenia wielkościowe oraz prześladowcze. Chory wykazywał dysforię, chwilami agresję oraz brak poczucia stanu chorobowego. Świadczy to o zespole:

  • A. depresyjnym
  • B. maniakalnym
  • C. paranoicznym
  • D. otępiennym

Opisany obraz kliniczny — podwyższony nastrój, wielomówność, nadmierna aktywność, gonitwa myśli, zmniejszona potrzeba snu, urojenia wielkościowe i prześladowcze, dysforyczna agresja oraz brak krytycyzmu — odpowiada pełnemu zespołowi maniakalnemu (epizod maniakalny). W zespole depresyjnym dominuje obniżenie nastroju i spowolnienie; paranoia i otępienie mają odrębne obrazy kliniczne.

Pytanie 28 — 7 sesji

Podczas interwencji terapeutycznych ukierunkowanych na niwelowanie urojeń depresyjnych niepożądanym działaniem jest:

  • A. wykazywanie niezgodności werbalnej i niewerbalnej oraz negowanie urojeń
  • B. akceptowanie przez pacjenta symptomów, których nie można zredukować
  • C. odwracanie uwagi pacjenta od przeżyć urojeniowych
  • D. przekazywanie jasnych prostych komunikatów o rzeczywistości

Negowanie lub obalanie urojeń depresyjnych jest działaniem niepożądanym w terapii, ponieważ pacjent traktuje swoje przekonania jako absolutną prawdę i konfrontacja tylko wzmacnia jego opór, poczucie niezrozumienia i może nasilać niepokój. Terapia powinna skupiać się na akceptacji, przekierowywaniu uwagi i klarownej komunikacji o rzeczywistości, unikając polemiki z treścią urojeń.

Pytanie 29 — 7 sesji

W sytuacji stanu terminalnego najważniejsze potrzeby to:

  • A. potrzeby biologiczne (jedzenia, snu, komfortu psychicznego)
  • B. potrzeba akceptacji, sympatii, zrozumienia, uznania
  • C. potrzeby religijne
  • D. potrzeby prawdy i sprawiedliwości

W stanie terminalnym hierarchia potrzeb Maslowa ulega odwróceniu — podstawowe potrzeby biologiczne takie jak brak bólu, komfort fizyczny, możliwość snu i właściwe nawodnienie stają się priorytetem, ponieważ ich niezaspokojenie uniemożliwia realizację wyższych potrzeb psychicznych i duchowych. Dopiero po zapewnieniu komfortu somatycznego możliwe jest skupienie się na akceptacji, kontaktach interpersonalnych czy potrzebach duchowych.

Pytanie 30 — 7 sesji

W pielęgnacji chorego do zmiany pozycji w poziomie służą:

  • A. nosze typu hamakowego
  • B. podnośniki hydrauliczne
  • C. łatwoźlizgi
  • D. krzesła jezdne

Łatwoślizgi (prześcieradła ślizgowe, płachty poślizgowe) to specjalne podkłady z materiału o małym współczynniku tarcia, które umożliwiają zmianę pozycji pacjenta w płaszczyźnie poziomej przy minimalnym wysiłku opiekuna. Podnośniki hydrauliczne służą do przenoszenia pacjenta w pionie (np. z łóżka na wózek), nosze hamakowe do transportu, a krzesła jezdne do przemieszczania pacjenta siedzącego.

Zobacz pozostałe pytania z uzasadnieniami — załóż darmowe konto →

7. Materiały — z czego się uczyć

Skuteczne przygotowanie stoi na dwóch nogach: uporządkowana teoria i praca na pytaniach.

Literatura, która najczęściej powraca w pytaniach. Przeanalizowaliśmy przypisy bibliograficzne dołączone do pytań z dotychczasowych sesji pielęgniarstwa opieki długoterminowej. Kilka pozycji odpowiada za zdecydowaną większość źródeł — i to od nich warto zacząć:

  • Talarska D., Zozulińska-Ziółkiewicz D. (red.) — Pielęgniarstwo internistyczne (PZWL) — zdecydowanie najczęściej cytowane źródło; choroby przewlekłe, żywienie, opieka nad unieruchomionym — to tutaj.
  • Kędziora-Kornatowska K., Muszalik M., Skolmowska E. — Pielęgniarstwo w opiece długoterminowej — drugie co do częstości; specyfika ZOL i ZPO, całościowa ocena funkcjonalna, skale, organizacja opieki.
  • Jaracz K., Kozubski W. (red.) — Pielęgniarstwo neurologiczne (PZWL) — opieka po udarze, pielęgnacja pacjenta z chorobą Parkinsona i stwardnieniem rozsianym, zaburzenia połykania i afazja.
  • Wieczorowska-Tobis K., Talarska D. — Geriatria i pielęgniarstwo geriatryczne (PZWL) — wielochorobowość, polipragmazja, zespoły geriatryczne, otępienie i jego powikłania.
  • Standardy żywienia dojelitowego i pozajelitowego (Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego, Dojelitowego i Metabolizmu — POLSPEN) — wytyczne dotyczące wskazań, monitorowania i powikłań żywienia dojelitowego i pozajelitowego, ze szczególnym uwzględnieniem środowiska domowego.

Pojawiają się też pozycje z komunikacji terapeutycznej, etyki i prawa (ustawa o prawach pacjenta, ustawa o samorządzie zawodowym) — to pula pytań „okołozawodowych”, stosunkowo łatwa do opanowania i warta dopilnowania.

Wniosek praktyczny: jeśli masz czas tylko na jeden podręcznik, niech to będzie Talarska i Zozulińska-Ziółkiewicz, a organizację opieki i skale funkcjonalne dorób z Kędziory-Kornatowskiej — te dwie pozycje pokrywają największą część pytań.

  • Baza pytań. Sam podręcznik nie nauczy Cię formy egzaminu — tego, jak konstruowane są pytania i dystraktory. Dlatego od początku łącz teorię z rozwiązywaniem pytań z bazy PES dla pielęgniarstwa opieki długoterminowej, filtrując po dziale, którego akurat się uczysz.
  • Wytyczne i standardy. Tam, gdzie rekomendacje bywają aktualizowane (profilaktyka odleżyn, żywienie dojelitowe, profilaktyka ŻChZZ), sprawdzaj bieżące wytyczne — egzamin lubi „aktualne postępowanie”, nie wersję sprzed lat.

Najskuteczniejszy rytm to pętla: przeczytaj dział → rozwiąż pytania z tego działu → wróć do błędów. Pytanie, na które odpowiedziałaś źle i zrozumiałaś dlaczego, jest warte więcej niż dziesięć przeczytanych stron.

8. Plan nauki na 8–12 tygodni

Poniższy plan zakłada pracę obok dyżurów — realny, nie idealny. Dostosuj proporcje do swoich luk.

Faza 1 (tygodnie 1–2): diagnoza i mapa luk. Rozwiąż jeden pełny zestaw pytań „na zimno”, zanim cokolwiek powtórzysz. Wynik nie ma znaczenia — chodzi o mapę słabych obszarów. Zapisz, które działy lecą poniżej progu (odleżyny? żywienie? geriatria?) i to one dostają najwięcej czasu.

Faza 2 (tygodnie 3–9): systematyczna nauka działami. Pracuj blokami tematycznymi, nie „wszystkim naraz”. Jeden blok = teoria z podręcznika + pytania z tego samego działu + powrót do błędów. Sugerowana kolejność: najpierw filary o największej liczbie pytań (profilaktyka i leczenie odleżyn, żywienie dojelitowe, całościowa ocena funkcjonalna, opieka po udarze), potem obszary węższe (geriatria i otępienie, profilaktyka powikłań unieruchomienia, organizacja opieki domowej i w ZOL/ZPO). Rób krótkie powtórki rozłożone w czasie — wracaj do działu po kilku dniach, nie dopiero przed egzaminem.

Faza 3 (tygodnie 10–12): symulacje. Przejdź na pełne zestawy 140 pytań w reżimie 140 minut, najlepiej o porze planowanego egzaminu. Minimum 3 pełne symulacje wytrenują wytrzymałość i tempo. Po każdej analizuj nie tylko co było źle, ale dlaczego — czy to luka wiedzy, czy błąd czytania pytania. Celuj w stabilne 75–80%, żeby mieć bufor ponad próg 60%.

Jeśli masz mniej niż 8 tygodni, skróć Fazę 2, ale nie rezygnuj z symulacji — to one najmocniej podnoszą wynik tuż przed egzaminem.

9. Najczęstsze błędy zdających — i jak ich uniknąć

Większość niepowodzeń na PES nie wynika z braku wiedzy, tylko z powtarzalnych pułapek. Oto te, które najczęściej kosztują punkty na egzaminie z opieki długoterminowej:

  • Nauka „wszystkiego po trochu” zamiast od luk. Bez diagnozy z Fazy 1 łatwo godzinami powtarzać to, co już się umie, a omijać słabe działy. Najpierw zmierz, potem ucz się celowo.
  • Mylenie skal i ich progów. Skala Barthel, Norton, Braden, MMSE, NRS-2002 — egzamin pyta o interpretację konkretnych wartości punktowych. Warto wypisać progi wszystkich skal na jednej kartce i zapamiętać je razem, porównując ze sobą.
  • Uczenie się teorii bez pytań. Sam podręcznik nie pokazuje, jak skonstruowane są dystraktory. Bez treningu na pytaniach na egzaminie zaskakuje forma, nie treść.
  • Pomijanie wytycznych żywieniowych. Standardy POLSPEN są aktualizowane i stanowią osobne źródło pytań. Wersja „jak uczyli kilka lat temu” potrafi być dziś błędną odpowiedzią.
  • Niedocenienie geriatrii. Zdające skupiają się na odleżynach i żywieniu, a otępienie, polipragmazja i zespoły geriatryczne odpowiadają za sporą pulę pytań — i tu łatwo stracić punkty.
  • Brak symulacji w reżimie czasowym. Wiedza bez wytrenowanego tempa załamuje się na sali. 140 pytań w 140 minut to też test koncentracji i wytrzymałości.
  • Zostawianie pustych odpowiedzi. Skoro nie ma punktów ujemnych, każde pytanie bez zaznaczenia to dobrowolnie oddany punkt.

10. Strategia w dniu egzaminu

Dobrze rozegrany dzień egzaminu potrafi podnieść wynik o kilka punktów — bez żadnej dodatkowej wiedzy. Kilka zasad:

  • Dwie tury. Pierwsze przejście: odpowiadaj na pytania, które znasz od ręki, a trudne oznaczaj i pomijaj. Druga tura: wracaj do oznaczonych z chłodną głową i większym zapasem czasu.
  • Pilnuj tempa. Po około 70 minutach powinnaś być mniej więcej w połowie zestawu. Jeśli zostajesz w tyle, przyspiesz — lepiej przejść całość raz niż utknąć na dwudziestu pytaniach.
  • Czytaj pytanie do końca. W kazusach z opieki długoterminowej kluczowy bywa ostatni fragment opisu (wynik skali, czas unieruchomienia, objaw alarmowy). Zwroty „najpierw”, „w pierwszej kolejności”, „przeciwwskazane” zmieniają poprawną odpowiedź.
  • Eliminuj, nie zgaduj na ślepo. Nawet gdy nie znasz odpowiedzi, odrzucenie dwóch ewidentnie błędnych opcji podnosi szansę z 25% do 50%.
  • Nie zmieniaj odpowiedzi bez powodu. Pierwszy wybór poparty wiedzą jest zwykle trafniejszy niż poprawka „z nerwów”. Zmieniaj tylko, gdy znajdziesz konkretny argument.

11. Sprawdź się na prawdziwych pytaniach

Najszybszy sposób, by zobaczyć, gdzie naprawdę jesteś, to rozwiązać darmowy egzamin z pielęgniarstwa opieki długoterminowej — w formacie zbliżonym do PES. Potraktuj pierwsze podejście jako diagnozę z Fazy 1: zobaczysz swój wynik, rozkład błędów po działach i to, które obszary wymagają najwięcej pracy. A potem wracaj do bazy regularnie, ucząc się na własnych pomyłkach — bo to one najszybciej budują wynik.

Powodzenia na egzaminie — opieka długoterminowa nagradza systematyczność i uważność na szczegół.

Jeśli chcesz uczyć się dalej, specjalizacja opieki długoterminowej — baza 1 152 pytań PES obejmuje wszystkie pytania z uzasadnieniami, naukę działami, powtórki oparte na Twoich błędach oraz blok ogólnozawodowy — w tej samej cenie, bez osobnego pakietu.

Kwartał kosztuje 99 zł. W tym planie działa gwarancja: jeśli nie zdasz, uczysz się dalej do kolejnej sesji bez dopłaty.

Załóż konto i sprawdź platformę przez dobę →

Najczęściej zadawane pytania

Gdzie znaleźć testy do specjalizacji opieki długoterminowej z odpowiedziami?

W sekcji 6 tego artykułu jest 30 pytań z rzeczywistych sesji PES — każde z odpowiedziami i uzasadnieniem, z podaną liczbą sesji, w których wróciło. Pełny darmowy egzamin próbny (140 pytań w formacie PES) rozwiążesz po założeniu konta.

Kiedy jest egzamin PES z pielęgniarstwa opieki długoterminowej w 2026 roku?

Sesja jesienna wypada 2 października 2026 roku (piątek) o godzinie 11:00 w Expo XXI w Warszawie, ul. Prądzyńskiego 12/14. Dokładny harmonogram wszystkich dziedzin publikuje organizator.

Ile pytań z egzaminu dotyczy bloku ogólnozawodowego?

Dwadzieścia ze stu czterdziestu, czyli jedna siódma egzaminu. To pytania z prawa, etyki zawodowej, praktyki opartej na dowodach i organizacji opieki — wspólne dla wszystkich specjalizacji pielęgniarskich. W PESmaster wchodzą w skład banku specjalizacji, bez osobnej dopłaty.

Ile pytań jest na PES z pielęgniarstwa opieki długoterminowej i jaki jest próg?

Egzamin to 140 pytań jednokrotnego wyboru (4 odpowiedzi, jedna poprawna), 140 minut, próg zdawalności 60% — czyli 84 poprawne odpowiedzi. Nie ma punktów ujemnych.

Czy w 2026 roku zmieniają się zasady egzaminu?

Nie. Sesje 2026 organizuje CMKP na dotychczasowych zasadach. Zmiana organizatora na CEM jest planowana od 2027 r. i zależy od wejścia w życie przepisów — szczegóły w naszym tekście o reformie 2027.

Ile kosztuje egzamin specjalizacyjny dla pielęgniarek?

350 zł. Stawka obowiązuje po konsolidacji instytucji w 2025 r. (wcześniej 170 zł). Opłatę wnosi się w terminie ogłoszonym dla danej sesji.

Czym różni się ZOL od ZPO i co obejmuje specjalizacja?

ZOL (Zakład Opiekuńczo-Leczniczy) zapewnia całodobową opiekę medyczną pacjentom niesamodzielnym niewymagającym hospitalizacji, natomiast ZPO (Zakład Pielęgnacyjno-Opiekuńczy) koncentruje się na opiece pielęgnacyjnej z mniejszym komponentem leczniczym. Specjalizacja z pielęgniarstwa opieki długoterminowej obejmuje pracę w obu typach placówek, a także opiekę domową — egzamin sprawdza znajomość zasad opieki we wszystkich tych środowiskach.

Jak zgłosić się do egzaminu PES?

Wniosek o dopuszczenie do PES składa się elektronicznie w SMK (System Monitorowania Kształcenia), zwykle 4–6 tygodni przed sesją. Warunek to ukończony program specjalizacji z aktualnym wpisem w SMK.

Z jakich książek uczyć się do PES z pielęgniarstwa opieki długoterminowej?

Z analizy przypisów do pytań zdecydowanie najczęściej powraca Talarska D., Zozulińska-Ziółkiewicz D. (red.) Pielęgniarstwo internistyczne (PZWL), a zaraz po niej Kędziora-Kornatowska K., Muszalik M., Skolmowska E. Pielęgniarstwo w opiece długoterminowej. Te dwie pozycje pokrywają największą część pytań; warto je uzupełnić o podręcznik pielęgniarstwa neurologicznego (Jaracz, Kozubski) oraz geriatrię Wieczorowskiej-Tobis i Talarskiej.

Ile czasu potrzeba na przygotowanie?

Przy systematycznej pracy realny plan to 8–12 tygodni: faza diagnozy i mapy luk, faza systematycznej nauki działami oraz faza symulacji na pełnych zestawach 140 pytań w reżimie czasowym.