PES Pielęgniarski 2026 — kompletny przewodnik

PES Pielęgniarski (Państwowy Egzamin Specjalizacyjny) to ostatni krok dziełący Cię od dyplomu specjalisty w wybranej dziedzinie pielęgniarstwa lub położnictwa. To również moment, w którym kilka lat szkolenia, dyżurów i pracy własnej zostaje sprawdzonych w 140 pytaniach jednokrotnego wyboru.

Ten przewodnik to kompletna mapa drogowa: czym jest PES, kto może do niego podejść, jak wygląda egzamin, ile kosztuje, jak się skutecznie przygotować i co zrobić, jeśli nie zdasz za pierwszym razem. Materiał obejmuje wszystkie 14 dostępnych specjalizacji wraz z linkami do darmowych egzaminów próbnych.

Jeśli wolisz od razu sprawdzić swój poziom — rozwiąż darmowy egzamin próbny PES (oficjalne pytania CMKP, bez rejestracji).

1. Co to jest PES Pielęgniarski

PES (Państwowy Egzamin Specjalizacyjny) jest państwowym egzaminem końcowym, kończącym proces specjalizacji w dziedzinie pielęgniarstwa lub położnictwa. Po zdaniu PES otrzymujesz dyplom specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa [nazwa specjalizacji] — to formalny tytuł zawodowy uznawany w całym systemie ochrony zdrowia w Polsce.

Egzamin ma charakter teoretyczny i jest przeprowadzany w formie testu jednokrotnego wyboru. To znaczy, że:

nie ma egzaminu praktycznego ani ustnego,
każde pytanie ma 4 odpowiedzi (A–D), z których tylko jedna jest poprawna,
nie ma punktów ujemnych za błędne odpowiedzi,
pytania pokrywają pełny zakres programu specjalizacji zatwierdzony przez Ministerstwo Zdrowia.

PES Pielęgniarski jest organizowany dwa razy w roku — w sesji wiosennej (zwykle marzec–maj) oraz jesiennej (wrzesień–listopad). Dokładne terminy ogłaszane są przez CMKP z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem.

Po co Ci specjalizacja i PES

Specjalizacja podnosi kwalifikacje formalne, daje wyższe widełki płacowe (w wielu szpitalach i NFZ tabelach wynagrodzeń tytuł specjalisty oznacza dodatek), umożliwia objęcie stanowisk kierowniczych (np. pielęgniarki oddziałowej, koordynatora) oraz otwiera drogę do nauczania w kształceniu podyplomowym i prowadzenia własnej praktyki.

2. Kto organizuje PES — CMKP, dawniej CKPPiP

Od reformy kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych egzamin przeprowadza Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego (CMKP) w Warszawie. Wcześniej rolę tę pełniło Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych (CKPPiP), dlatego do dziś w obiegu zawodowym używa się obu nazw zamiennie.

Praktycznie oznacza to:

terminy egzaminów publikuje cmkp.edu.pl,
ogłoszenia o sesjach i listy zakwalifikowanych pielęgniarek znajdziesz w SMK (System Monitorowania Kształcenia),
dane statystyczne z poszczególnych sesji (zdawalność, średnie wyniki) publikuje CMKP w raportach po sesyjnych.

Dobrze jest mieć konto SMK od pierwszego dnia szkolenia — większość operacji (zgłoszenie do egzaminu, rejestracja zaliczeń, wybór ośrodka) odbywa się tylko przez ten system.

3. Kto może podejść do PES

Aby zostać dopuszczoną do PES Pielęgniarskiego, musisz spełnić łącznie kilka warunków formalnych:

Posiadać prawo wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej.
Ukończyć szkolenie specjalizacyjne w danej dziedzinie — to zwykle 18–24 miesiące w akredytowanej placówce (CMKP publikuje listę).
Zaliczyć wszystkie moduły programu specjalizacji — zarówno teoretyczne, jak i praktyczne (staże, dyżury, samokształcenie).
Złożyć wniosek o dopuszczenie do PES w SMK w terminie ogłoszonym przez CMKP — zwykle 4–6 tygodni przed egzaminem.
Wnieść opłatę egzaminacyjną (patrz sekcja 9).

W praktyce: jeśli zaliczyłaś program i masz aktualny wpis w SMK, dopuszczenie do egzaminu jest formalnością. Najczęstsze problemy to spóźnione zgłoszenia oraz brakujące zaliczenia, które trzeba uzupełnić u kierownika specjalizacji.

4. Jak wygląda egzamin — format krok po kroku

Każda sesja PES wygląda podobnie, niezależnie od specjalizacji:

Element	Wartość
Liczba pytań	140
Czas trwania	140 minut (1 minuta na pytanie)
Próg zdawalności	60% (84 poprawne odpowiedzi)
Forma	Test jednokrotnego wyboru, 4 odpowiedzi (A–D), 1 poprawna
Punkty ujemne	Nie ma
Pytania kontrowersyjne	Komisja może je unieważnić — wtedy próg liczy się od pomniejszonego zestawu
Sposób przeprowadzenia	Forma papierowa, w wyznaczonych ośrodkach (Warszawa i kilka miast wojewódzkich)
Wynik	Ogłaszany przez SMK, dyplom wysyłany pocztą po sesji

Co wziąć ze sobą na egzamin: dowód osobisty, długopis (czarny lub niebieski), wezwanie z SMK. Telefony, smartwatche i inne urządzenia są zostawiane przed salą. Spóźnienia powyżej 30 minut zwykle dyskwalifikują z danej sesji.

Trochę o tym, jak konstruowane są pytania

CMKP czerpie z aktualnych wytycznych klinicznych, podręczników akredytowanych do programu specjalizacji oraz najnowszych rekomendacji towarzystw naukowych (np. PTP, PTPiP, PTPP). Pytania mają charakter mieszany — od czysto teoretycznych (“zdefiniuj…”) po kliniczne (“u pacjenta z X wystąpiło Y, jakie postępowanie jest priorytetowe?”).

Co istotne, pytania powtarzają się między sesjami — często z drobnymi modyfikacjami. To ważna informacja przy planowaniu nauki: solidne przerobienie pytań z 5–10 ostatnich sesji daje znacznie wyższe statystyczne szanse zdania niż wkuwanie samej teorii.

5. 14 specjalizacji pielęgniarskich w PES

Aktualnie egzamin PES jest dostępny w 14 specjalizacjach dla pielęgniarek i położnych. Poniżej omówienie każdej z nich — gdzie pracuje specjalistka, co dominuje na egzaminie, jakie obszary wiedzy są kluczowe. Każda specjalizacja prowadzi do osobnego zestawu 140 pytań, dlatego warto wybrać kierunek świadomie, w zgodzie z miejscem pracy i planami zawodowymi.

5.1. Pielęgniarstwo anestezjologiczne i intensywnej opieki

Jedna z najszerzej zdawanych specjalizacji w Polsce. Specjalistka pracuje na blokach operacyjnych, OIT/OIOM, w salach budzeń. Codzienność to monitorowanie funkcji życiowych, obsługa respiratora, perfuzorów, parametrów hemodynamicznych. Egzamin testuje gruntowną wiedzę z fizjologii i patofizjologii układu krążenia, oddechowego, gospodarki wodno-elektrolitowej, znajomość leków anestetycznych, opioidów, katecholamin oraz znajomość algorytmów resuscytacji ALS. To jedna ze specjalizacji o niższej średniej zdawalności — ze względu na ilość pytań klinicznych z farmakologii.

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo anestezjologiczne →

5.2. Pielęgniarstwo chirurgiczne

Specjalizacja najszersza, obejmująca chirurgię ogólną, naczyniową, urologię, ortopedię, traumatologię. Pielęgniarka chirurgiczna pracuje na oddziałach chirurgicznych, w przychodniach pooperacyjnych, w gabinetach zabiegowych. Egzamin koncentruje się na przygotowaniu pacjenta do operacji, opiece pooperacyjnej, profilaktyce zakażeń, gojeniu ran (klasyfikacja, leczenie, opatrunki), profilaktyce zakrzepicy żylnej i prowadzeniu drenów. Pojawiają się też pytania z anatomii klinicznej i z procedur specjalistycznych (np. stomie, cewnikowanie pęcherza).

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo chirurgiczne →

5.3. Pielęgniarstwo epidemiologiczne

Specjalizacja niszowa, ale rosnąca w znaczeniu — szczególnie po doświadczeniach z pandemii COVID-19. Specjalistka pracuje w zespołach kontroli zakażeń szpitalnych (ZKZ), w sanepidzie, w działach jakości placówek medycznych. Egzamin obejmuje mikrobiologię kliniczną, antybiotykooporność, izolację pacjentów, dezynfekcję i sterylizację, profilaktykę zakażeń odcewnikowych i odoperacyjnych. Częste są pytania z prawa (ustawa o zakażeniach, raportowanie do rejestrów krajowych).

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo epidemiologiczne →

5.4. Pielęgniarstwo geriatryczne

Specjalizacja zyskująca na znaczeniu wraz ze starzeniem się populacji Polski. Praca w oddziałach geriatrycznych, ZOL/ZPO, hospicjach, opiece długoterminowej domowej. Egzamin koncentruje się na wielochorobowości, polifarmakoterapii (interakcje, zespół anty-cholinergiczny), zespołach geriatrycznych (zespół słabości, otępienie, depresja, upadki, nietrzymanie moczu), odżywianiu osoby starszej oraz aspektach komunikacji z pacjentem dementywnym i jego rodziną. Statystycznie jedna ze specjalizacji o najwyższej zdawalności.

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo geriatryczne →

5.5. Pielęgniarstwo ginekologiczno-położnicze

Specjalizacja przeznaczona głównie dla położnych (choć dostępna też dla pielęgniarek). Praca na oddziałach położniczych, ginekologicznych, w szkołach rodzenia, w POZ. Egzamin obejmuje fizjologię i patologię ciąży, porodu, połogu, opiekę nad noworodkiem w pierwszych dobach życia, ginekologię (cykle, choroby, profilaktyka), karmienie piersią, antykoncepcję i edukację zdrowotną kobiety. Pytania z neonatologii się przeplatają, ale na egzaminie z neonatologii (osobna specjalizacja) jest ich znacznie więcej.

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo ginekologiczno-położnicze →

5.6. Pielęgniarstwo neonatologiczne

Specjalizacja wąska i wymagająca. Praca w oddziałach noworodkowych, OIT noworodkowych, salach poporodowych. Egzamin testuje fizjologię i patologię noworodka donoszonego i wcześniaka, resuscytację noworodka, intensywną terapię noworodkową (CPAP, surfaktant, monitoring), opiekę nad noworodkiem matki z cukrzycą, infekcjami, narkomanką. Pytania z diagnostyki przesiewowej (badania słuchu, fenyloketonurii, mukowiscydozy) i z karmienia (piersią, sztuczne, troficzne).

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo neonatologiczne →

5.7. Pielęgniarstwo onkologiczne

Praca na oddziałach onkologicznych, w pracowniach chemioterapii, w hospicjach, w przychodniach POZ z dużym udziałem pacjentów onkologicznych. Egzamin obejmuje podstawy onkologii klinicznej, klasyfikacje TNM, najczęstsze nowotwory (rak piersi, płuca, jelita grubego, szyjki macicy, prostaty), chemioterapię (zasady podawania, działania niepożądane, profilaktyka pęknięć cewnika), radioterapię, leczenie wspomagające (przeciwwymiotne, przeciwbólowe), opiekę psychologiczną i edukację rodziny. Częste są pytania z zarządzania bólem i objawami u pacjenta paliatywnego.

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo onkologiczne →

5.8. Pielęgniarstwo operacyjne

Specjalistka instrumentariuszka — pracuje na bloku operacyjnym, w centralnej sterylizatorni, w ośrodkach chirurgii jednego dnia. Egzamin testuje anatomię operacyjną, instrumentarium chirurgiczne (nazwy, użycie, zestawy), sterylizację (rodzaje, kontrola, opakowania), profilaktykę zakażeń bloku operacyjnego, asystę śródoperacyjną w różnych zabiegach (laparotomia, laparoskopia, endoprotezy, neurochirurgia). Pojawiają się pytania z prawa i etyki zawodowej (zgoda na zabieg, ryzyko zawodowe). Statystycznie egzamin techniczny i wymagający.

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo operacyjne →

5.9. Pielęgniarstwo opieki długoterminowej

Praca w DPS, ZOL, ZPO, hospicjach, opiece domowej. Specjalizacja często wybierana przez osoby pracujące w POZ z dużym udziałem pacjentów przewlekle chorych. Egzamin obejmuje opiekę nad pacjentem przewlekle chorym (cukrzyca, niewydolność krążenia, POChP, choroba Parkinsona, otępienie), opatrunki specjalistyczne i leczenie ran przewlekłych (odleżyny, owrzodzenia, stopa cukrzycowa), żywienie dojelitowe i pozajelitowe, opiekę nad pacjentem unieruchomionym, profilaktykę powikłań długotrwałego leżenia. Wysoka zdawalność.

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo opieki długoterminowej →

5.10. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej

Specjalizacja emocjonalnie wymagająca, ale o ogromnym znaczeniu społecznym. Praca w hospicjach stacjonarnych i domowych, na oddziałach onkologicznych, w zespołach paliatywnych. Egzamin testuje leczenie bólu nowotworowego (drabina WHO, opioidy, rotacja, działania niepożądane), kontrolę objawów (duszność, wymioty, świąd, niepokój terminalny), opiekę u kresu życia, sedację paliatywną, komunikację z pacjentem i rodziną w żałobie, etykę i zasady prawne (oświadczenia woli, godna śmierć). Pojawiają się pytania z psychologii umierania (etapy żałoby Kübler-Ross).

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo opieki paliatywnej →

5.11. Pielęgniarstwo pediatryczne

Praca na oddziałach dziecięcych, neonatologicznych, w przychodniach pediatrycznych, w POZ-ach z dużą populacją dziecięcą, w żłobkach. Egzamin obejmuje rozwój dziecka (psychomotoryczny, somatyczny, emocjonalny), najczęstsze choroby wieku rozwojowego (zakażenia dróg oddechowych, biegunki, choroby zakaźne, alergie, atopia), szczepienia ochronne (kalendarz, NOP, przeciwwskazania), żywienie dziecka (karmienie piersią, dieta po roku), opieka nad dzieckiem przewlekle chorym, edukacja rodziny. Częste są pytania z leków i dawkowania pediatrycznego (mg/kg, zaokrąglenia).

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo pediatryczne →

5.12. Pielęgniarstwo psychiatryczne

Praca na oddziałach psychiatrycznych, w poradniach zdrowia psychicznego, w ośrodkach terapii uzależnień, w izbach przyjęć. Egzamin testuje psychopatologię (zaburzenia nastroju, schizofrenia, zaburzenia lękowe, zaburzenia odżywiania, otępienie), terapię farmakologiczną psychiatryczną (neuroleptyki, antydepresanty, leki normotymiczne — działania, dawki, działania niepożądane), opiekę nad pacjentem agresywnym (deeskalacja, środki przymusu bezpośredniego — przepisy), terapię uzależnień (alkohol, opioidy, BZD), zachowania samobójcze i kryzys psychiczny. Aspekty prawne i etyczne są bardzo istotne.

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo psychiatryczne →

5.13. Pielęgniarstwo ratunkowe

Praca w SOR, ZRM (zespołach ratownictwa medycznego), izbach przyjęć. Egzamin obejmuje algorytmy BLS, ALS, PALS, ATLS, postępowanie w stanach zagrożenia życia (zawał, udar, sepsa, anafilaksja, zatrzymanie krążenia, urazy), triage (TRIAGE START, ESI, MTS), transport medyczny (interhospitalny, lotniczy), pierwszą pomoc w katastrofach masowych. Częste są pytania z toksykologii klinicznej (zatrucia lekami, narkotykami, CO, alkoholem). Egzamin technicznie wymagający, ale dobrze przygotowani zdają go z dużą skutecznością.

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo ratunkowe →

5.14. Pielęgniarstwo rodzinne dla położnych

Specjalizacja przeznaczona dla położnych pracujących w POZ (Podstawowej Opiece Zdrowotnej). Praca w przychodniach rodzinnych, w gabinetach położnych środowiskowych, w szkołach rodzenia. Egzamin testuje profilaktykę i edukację zdrowotną kobiet, opiekę nad kobietą w ciąży fizjologicznej, opiekę nad noworodkiem i niemowlęciem, edukację rodzicielską, profilaktykę chorób kobiecych (cytologia, samobadanie piersi), antykoncepcję, opiekę nad rodziną w różnych fazach cyklu życia. Egzamin o stosunkowo wysokiej zdawalności dla osób z doświadczeniem POZ.

Darmowy egzamin: pielęgniarstwo rodzinne dla położnych →

Każda specjalizacja ma osobny zestaw pytań — nie ma wspólnej puli. Jeśli zdajesz pielęgniarstwo anestezjologiczne, nie spotkasz na egzaminie pytań z opieki paliatywnej. Wybór specjalizacji to decyzja na lata — warto kierować się nie tylko zdawalnością, ale przede wszystkim profilem własnej pracy klinicznej i planami zawodowymi.

Zobacz pełną listę specjalizacji →

6. Statystyki zdawalności PES Pielęgniarskiego

Zdawalność PES Pielęgniarskiego waha się w zależności od specjalizacji i sesji. Z danych CMKP publikowanych po każdej sesji wynika kilka prawidłowości:

Średnia zdawalność w skali wszystkich specjalizacji utrzymuje się w przedziale 60–75% — to względnie wysoki wynik na tle innych egzaminów państwowych.
Wśród specjalizacji o najwyższej zdawalności od lat plasują się: pielęgniarstwo geriatryczne, opieki długoterminowej oraz rodzinne — często powyżej 80%.
Niższe wyniki odnotowuje się typowo w pielęgniarstwie anestezjologicznym, ratunkowym i operacyjnym — egzaminy techniczne, z dużą ilością pytań klinicznych z farmakologii i fizjologii.
Sesje wiosenne i jesienne mają porównywalną zdawalność — nie ma dowodów, by która z nich była “łatwiejsza”.

Praktyczna konsekwencja: porównuj swój wynik z darmowych egzaminów próbnych z progiem 60%, a nie ze średnią — średnia jest podnoszona przez osoby, które dobrze przygotowały się przez 8–12 tygodni.

Aktualne raporty zdawalności znajdziesz po każdej sesji na stronie cmkp.edu.pl w zakładce wyników egzaminów państwowych.

7. Jak się przygotować — 3 strategie

Nie ma jednej słusznej drogi do PES. Z naszej obserwacji trzy strategie dają porównywalnie dobre wyniki — wybór zależy od Twojego stylu nauki, dostępnego czasu i poziomu wyjściowego.

Strategia A: Pytania pierwsze (8–10 tygodni)

Najbardziej efektywna na czasie dla osób, które dobrze opanowały materiał teoretyczny w trakcie szkolenia.

Tydzień 1: rozwiązanie pełnego egzaminu próbnego (140 pytań) — diagnoza poziomu wyjściowego.
Tydzień 2–7: 30–40 pytań dziennie z różnych sesji + zaznaczanie obszarów słabych do douczenia.
Tydzień 8–9: spaced repetition na fiszkach z pytań, w których się myliłaś.
Tydzień 10: 2–3 symulacje pełnego egzaminu w warunkach zbliżonych do egzaminacyjnych.

Zacznij od darmowego egzaminu →

Strategia B: Teoria + pytania (12–14 tygodni)

Dla osób, które zakończyły szkolenie wiele miesięcy wcześniej i potrzebują odświeżenia podstaw.

Tydzień 1–4: systematyczne przerabianie programu specjalizacji według podręczników akredytowanych.
Tydzień 5–10: rozwiązywanie pytań po każdej zakończonej sekcji teoretycznej.
Tydzień 11–13: spaced repetition + powtórki obszarów słabych.
Tydzień 14: symulacje.

Strategia C: Intensywna (6–8 tygodni)

Ryzykowna, ale stosowana — zwykle przez osoby z dużą praktyką kliniczną i niskim poziomem stresu egzaminacyjnego.

Tydzień 1: diagnoza + plan.
Tydzień 2–6: 60–80 pytań dziennie + szybkie powtórki obszarów słabych.
Tydzień 7–8: symulacje + ostatnie utrwalenia.

Niezależnie od strategii — regularne rozwiązywanie pytań z różnych sesji jest najlepszym predyktorem wyniku. Sama nauka teoretyczna bez pytań zaniża skuteczność o 15–25 punktów procentowych według nieformalnych obserwacji środowiska.

8. 5 najczęstszych błędów zdających

Błąd 1: Nauka tylko z jednego rocznika

Wielu zdających przerabia jeden zestaw 140 pytań kilka razy, w nadziei że zapamięta odpowiedzi. Problem: uczysz się układu, nie treści — na egzaminie, gdzie pytania mają inne sformułowania, taka wiedza nie wystarcza. Zalecenie: przerób minimum 5–7 sesji historycznych.

Błąd 2: Ignorowanie obszarów słabych

Naturalna pokusa: powtarzać tematy, które już umiesz, bo to przyjemne i daje poczucie postępu. Realnie — największy wzrost wyniku daje praca nad tym, w czym jesteś słaba. Każde pytanie, w którym się mylisz, jest sygnałem do douczenia, a nie do pominięcia.

Błąd 3: Nauka bez planu

“Trochę dziś, trochę jutro” daje fragmentaryczne efekty. Mózg potrzebuje systematyczności i powtórek rozłożonych w czasie (spaced repetition). Ustal datę egzaminu, policz tygodnie i podziel materiał — nie zostawiaj rytmu spontanowi.

Błąd 4: Brak pełnej symulacji

Egzamin trwa 140 minut w skupieniu. Jeśli nigdy nie rozwiązałaś pełnego testu pod presją czasu, na sali dopadnie Cię zmęczenie po 60–70 pytaniu. Minimum 2–3 pełne symulacje w finalnych tygodniach to obowiązek.

Błąd 5: Nauka na ostatnią chwilę

Maraton 3 tygodni przed egzaminem to klasyczny błąd. Materiał trafia do pamięci krótkotrwałej i ulatuje pod wpływem stresu. Spaced repetition wymaga minimum 4–6 tygodni, by treść utrwaliła się długoterminowo.

Więcej szczegółów w naszym artykule: Jak zdać egzamin PES — kompletny poradnik i Inteligentna nauka do PES.

9. Dzień egzaminu — jak go przeżyć

Dobry plan ostatniego tygodnia i samego dnia egzaminu może podnieść Twój wynik o 5–10 punktów procentowych nawet bez dodatkowej nauki. Stres, zmęczenie i niewyspanie są realnymi przeciwnikami, których wielu zdających ignoruje.

Tydzień przed egzaminem

Nie ucz się nowego materiału. Ostatni tydzień to czas utrwalania, nie poznawania. Wkuwanie nowych fiszek dwa dni przed egzaminem powoduje, że “wypierasz” treści już zapamiętane.
Zrób 2 pełne symulacje w warunkach zbliżonych do egzaminu (140 pytań, 140 minut, bez przerw, bez telefonu). Sprawdź, gdzie pojawia się zmęczenie — w 60 minucie, w 100? To pomoże Ci zaplanować rytm na samym egzaminie.
Zadbaj o sen — minimum 7 godzin przez ostatnie 3 noce. Niewyspanie obniża funkcje poznawcze o 20–30%, co przy progu 60% jest istotne.
Sprawdź dojazd i ośrodek — jeśli egzamin w Warszawie i jedziesz spoza, przyjedź dzień wcześniej. Nigdy w dniu egzaminu.
Przygotuj rzeczy wieczorem dzień wcześniej: dowód osobisty, długopis (2 sztuki — zapasowy), wezwanie z SMK, butelkę wody, lekką przekąskę (orzechy, baton energetyczny).

Dzień egzaminu

Lekkie śniadanie — owsianka, pieczywo z białkiem, owoce. Unikaj ciężkich i tłustych potraw — spowalniają mózg.
Bądź na sali 30–45 minut wcześniej — formalności (sprawdzenie dokumentów, rozsadzenie) zajmują czas. Spóźnienie powyżej 30 minut zwykle dyskwalifikuje.
W trakcie egzaminu — strategia 3 przejść:
- Pierwsze przejście: odpowiadasz na pytania, na które od razu znasz odpowiedź. Pomijasz trudne (zaznacz na arkuszu kółkiem). Tempo: ~50 sekund na pytanie. Powinno zająć 60–80 minut.
- Drugie przejście: wracasz do zaznaczonych — masz świeższe spojrzenie i czasem mózg podpowiada odpowiedź sam.
- Trzecie przejście: ostatnie 10–15 minut — sprawdzasz arkusz odpowiedzi, czy nie ma pomyłek przy zaznaczaniu (kratka A–B–C–D).
Jeśli nie wiesz — zgaduj. Brak punktów ujemnych = każdy strzał ma 25% szans (lub więcej, jeśli wyeliminowałaś jedną odpowiedź). Pozostawienie pustego pytania to gwarantowane 0 punktów.
Nie analizuj nadmiernie. Pierwsza intuicja jest statystycznie najczęściej poprawna. Zmienianie odpowiedzi na “lepiej brzmiącą” daje minimalny zysk i częste straty.
Pij wodę, oddychaj, odprężaj kark. Egzamin to wytrzymałość — fizyczna i mentalna.

Po egzaminie

Pierwsza godzina po egzaminie — odpocznij, nie analizuj. Próby liczenia “ile na pewno mam” są zwykle błędne (mózg pamięta lepiej te pytania, w których się wahałaś, więc zaniża szacunek). Wyniki ogłaszane są przez SMK w ciągu 1–3 tygodni.

10. Koszty PES Pielęgniarskiego

Koszty dzielą się na trzy kategorie:

Kategoria	Zakres kosztów	Komentarz
Opłata egzaminacyjna CMKP	ok. 250–400 zł	Aktualna kwota w komunikacie CMKP przed sesją. Płatność przelewem przez SMK.
Szkolenie specjalizacyjne	4 000 – 12 000 zł całość	Zwykle rozłożone na 18–24 miesiące. Część osób ma refundację z pracodawcy lub NFZ.
Materiały i kursy przygotowawcze	0 – 1 200 zł	Od darmowych egzaminów online (np. PESmaster) po komercyjne kursy premium.
Dojazd i nocleg	0 – 600 zł	Tylko jeśli nie jesteś z miasta egzaminacyjnego.

Łączny koszt od momentu rozpoczęcia szkolenia do uzyskania dyplomu specjalisty: zwykle 5 000 – 15 000 zł, z czego sam egzamin to mała część budżetu.

Wiele szpitali i przychodni refunduje koszty szkolenia i egzaminu osobom, które zobowiążą się do pracy w danej placówce przez 2–3 lata po uzyskaniu specjalizacji. Sprawdź swój regulamin pracy lub porozmawiaj z działem kadr.

11. Co zrobić, jeśli nie zdasz

PES nie jest egzaminem “raz na zawsze”. Możesz podchodzić do niego wielokrotnie — w kolejnych sesjach (wiosennej i jesiennej), bez konieczności powtarzania szkolenia. Jeśli nie zdałaś:

Nie panikuj — to nie koniec drogi zawodowej. Większość osób, które nie zdały za pierwszym razem, zdaje za drugim.
Zamów wgląd do swojej karty odpowiedzi — CMKP umożliwia to przez SMK. Zobaczysz, w których pytaniach popełniłaś błąd.
Przeanalizuj wzorzec błędów — czy myliłaś się głównie w farmakologii, fizjologii, organizacji opieki? To pokaże, które działy douczyć.
Zarejestruj się na kolejną sesję — terminy i wymagana opłata jak za pierwszym razem.
Skoryguj strategię nauki — jeśli pierwsza próba bazowała tylko na teorii, dodaj komponent pytań i symulacji.

12. Najczęściej zadawane pytania

Czy PES Pielęgniarski jest trudny?

W skali innych egzaminów państwowych — umiarkowanie. Próg 60% jest realnym celem dla osoby, która systematycznie przerobiła pytania z 5–10 sesji. Trudność rośnie głównie w specjalizacjach klinicznych (anestezjologia, ratunkowe, operacyjne).

Ile pytań jest na egzaminie PES Pielęgniarskim?

140 pytań jednokrotnego wyboru, 4 odpowiedzi (A–D), tylko jedna poprawna. Czas trwania: 140 minut. Próg zdania: 60% (84 punkty).

Czy są punkty ujemne?

Nie. Za błędną odpowiedź nie tracisz punktów — odpowiadaj na każde pytanie, nawet jeśli zgadujesz.

W jakich miastach odbywa się PES Pielęgniarski?

Główne ośrodki egzaminacyjne to Warszawa oraz wybrane miasta wojewódzkie (Kraków, Poznań, Wrocław, Gdańsk i inne — w zależności od liczby zgłoszeń). Konkretną lokalizację dostajesz w wezwaniu przez SMK.

Jak długo czeka się na wynik?

Zwykle 1–3 tygodnie od dnia egzaminu. Wynik publikowany jest w SMK, a dyplom specjalisty wysyłany pocztą około 4–8 tygodni później.

Czy mogę zdawać dwie specjalizacje?

Tak, ale wymaga to ukończenia dwóch odrębnych szkoleń i podejścia do dwóch egzaminów. Nie ma egzaminu zbiorczego.

Czy można powtarzać PES?

Tak, bez limitu prób. Każda kolejna próba wymaga ponownego zgłoszenia w SMK i opłaty.

Jakie są terminy PES 2026?

Sesja wiosenna: marzec–maj 2026; sesja jesienna: wrzesień–listopad 2026. Dokładne daty w naszym artykule Terminy PES 2026 oraz na cmkp.edu.pl.

Czy są oficjalne pytania do nauki?

CMKP nie publikuje oficjalnych “pytań przykładowych” przed sesją, ale po każdej sesji udostępnia zestawy pytań z odpowiedziami. To one są podstawą bazy pytań dostępnej na PESmaster — 17 sesji (2017–2025), ponad 35 000 pytań.

Czy wystarczy nauka z podręczników?

Realnie — nie. Sama teoria daje 40–60% wyniku, niezależnie od tego, jak dobrze ją opanujesz. Pytania PES są często kliniczne i kontekstowe — wymagają znajomości typowych pułapek i sformułowań CMKP. Bez przerobienia minimum 5–7 sesji historycznych ryzyko niezdania jest znaczące.

Ile kosztuje wpis na egzamin?

Aktualnie ok. 250–400 zł (kwota ustalana przez CMKP na każdą sesję). Płatność przelewem przez SMK przed terminem zgłoszenia.

Czy egzamin jest komputerowy czy papierowy?

Papierowy. Otrzymujesz arkusz z pytaniami i kartę odpowiedzi (do zaznaczenia długopisem).

Co zabrać na egzamin?

Dowód osobisty, długopis (czarny lub niebieski), wezwanie z SMK, butelka wody. Telefonów, smartwatchy ani notatek nie wolno wnosić na salę.

Kiedy zacząć przygotowania?

Realistyczny plan to 8–12 tygodni systematycznej nauki. Jeśli pracujesz na zmiany i masz mniej czasu dziennie — wybierz dłuższy wariant.

Czy darmowe egzaminy próbne na PESmaster mają oficjalne pytania?

Tak. Wszystkie pytania w darmowych testach pochodzą z oficjalnych sesji CMKP/CKPPiP — to te same pytania, które padły na egzaminie w przeszłości. Sprawdź swoją specjalizację →

Czy specjalizacja podnosi wynagrodzenie?

W większości placówek — tak. NFZ i tabele wynagrodzeń przewidują dodatki dla pielęgniarek z tytułem specjalisty, a w sektorze prywatnym specjalizacja zwykle przekłada się na wyższe widełki płacowe i szybszy awans na stanowiska kierownicze.

Jakie specjalizacje pielęgniarskie są najczęściej zdawane?

Statystycznie najwięcej zdających przystępuje do anestezjologicznej, chirurgicznej, ratunkowej, operacyjnej i pediatrycznej. Pełna lista 14 specjalizacji →.

Czy PES dla pielęgniarek różni się od PES dla lekarzy?

Tak, znacząco. Lekarski PES ma 120 pytań w 180 minut, 57 specjalizacji i jest organizowany przez CEM. Szczegóły w naszym przewodniku po PES Lekarskim 2026.

Podsumowanie i kolejne kroki

PES Pielęgniarski jest egzaminem trudnym, ale przewidywalnym. Z 140 pytań w 140 minut i progiem 60% to wyzwanie, które przy systematycznej nauce pokonuje większość zdających.

Trzy najważniejsze rzeczy, jakie możesz zrobić dziś:

Rozwiąż darmowy egzamin próbny — diagnoza poziomu wyjściowego z oficjalnymi pytaniami CMKP.
Ustal datę egzaminu w kalendarzu i policz tygodnie do niego — to baza planu nauki.
Zobacz pełen plan przygotowań w 10 tygodni — nasz drugi przewodnik z konkretnym harmonogramem dnia po dniu.

Powodzenia na PES — i pamiętaj, że za 140 pytaniami stoi cała Twoja praca z ostatnich 2 lat. Egzamin tylko ją potwierdza.

O autorze: Redakcja PESmaster to zespół pielęgniarek-specjalistek i ekspertów ds. kształcenia podyplomowego z wieloletnim doświadczeniem w przygotowywaniu kadr medycznych do egzaminów państwowych. Pracujemy na bazie oficjalnych pytań CMKP/CKPPiP z ostatnich 9 lat i regularnie aktualizujemy materiały po każdej sesji egzaminacyjnej.

Źródła: cmkp.edu.pl (terminy, programy specjalizacji, raporty zdawalności), SMK (System Monitorowania Kształcenia, smk.ezdrowie.gov.pl), Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych.