PES Lekarski 2026 — kompletny przewodnik
Wszystko o Państwowym Egzaminie Specjalizacyjnym dla lekarzy: format pisemny, ustny i praktyczny, 57 specjalizacji, statystyki CEM, koszty, strategie nauki, FAQ. Aktualizacja na sesję wiosenną i jesienną 2026.
Redakcja PESmaster
PES Lekarski (Państwowy Egzamin Specjalizacyjny) zamyka kilkuletnią ścieżkę specjalizacji rezydenckiej i otwiera Ci drogę do tytułu specjalisty w wybranej dziedzinie medycyny. To także jeden z najbardziej wymagających egzaminów państwowych w Polsce — łączy część pisemną, ustną, a w niektórych specjalizacjach również praktyczną.
Ten przewodnik to kompletna mapa drogowa PES Lekarskiego: kto organizuje, jaki jest format, ile kosztuje, jakie są wszystkie 57 dostępnych specjalizacji, jak wygląda statystyka zdawalności i jak skutecznie się przygotować. Tekst aktualny na sesję wiosenną i jesienną 2026.
Jeśli wolisz od razu sprawdzić swój poziom — rozwiąż darmowy egzamin próbny PES Lekarski (oficjalne pytania CEM, bez rejestracji).
1. Co to jest PES Lekarski
PES (Państwowy Egzamin Specjalizacyjny) to państwowy egzamin końcowy, kończący proces specjalizacji w jednej z 57 dziedzin medycyny lub stomatologii. Po zdaniu PES otrzymujesz dyplom specjalisty w danej dziedzinie — formalny tytuł zawodowy uznawany w systemie ochrony zdrowia oraz wymagany do prowadzenia samodzielnej praktyki, kierowania oddziałami szpitalnymi, pełnienia funkcji konsultantów wojewódzkich i krajowych.
W odróżnieniu od PES Pielęgniarskiego (test jednoetapowy), PES Lekarski ma strukturę wieloetapową:
- Część pisemna — test wiedzy klinicznej (zwykle 120 pytań, 180 minut),
- Część ustna — egzamin przed komisją CEM (3–5 pytań klinicznych, ok. 30–45 minut),
- Część praktyczna — w niektórych specjalizacjach zabiegowych i diagnostycznych (np. chirurgia, radiologia, patomorfologia).
Kolejność jest zwykle taka: najpierw test, potem ustny. Niezdanie części pisemnej nie blokuje prawa do podejścia w kolejnej sesji, ale przed częścią ustną stoisz dopiero po zaliczeniu pisemnej.
2. Kto organizuje PES Lekarski — CEM
Egzamin organizuje Centrum Egzaminów Medycznych (CEM) w Łodzi — to ta sama instytucja, która przeprowadza Lekarski Egzamin Końcowy (LEK), Lekarsko-Dentystyczny Egzamin Końcowy (LDEK) oraz egzaminy lekarsko-weterynaryjne i farmaceutyczne.
Praktycznie oznacza to:
- terminy egzaminów publikuje cem.edu.pl z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem,
- ogłoszenia o sesjach i listy zakwalifikowanych lekarzy znajdziesz w SMK (System Monitorowania Kształcenia) — tym samym, którego używałeś w trakcie rezydentury,
- po każdej sesji CEM publikuje statystyki zdawalności i często raporty z analizy pytań trudnych.
Konto SMK musi być aktywne i zaktualizowane — wszystkie zaliczenia, kursy i staże z rezydentury muszą być wpisane przez kierownika specjalizacji przed terminem zgłoszenia do PES.
3. Kto może podejść do PES Lekarskiego
Aby zostać dopuszczonym do PES Lekarskiego, musisz spełnić kilka warunków formalnych:
- Posiadać prawo wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty.
- Ukończyć szkolenie specjalizacyjne w danej dziedzinie (rezydenturę lub tryb pozarezydencki) — czas trwania zależy od specjalizacji: najczęściej 5–6 lat dla specjalizacji podstawowych (interna, chirurgia, pediatria), 2–3 lata dla podspecjalizacji (kardiologia, gastroenterologia po internie).
- Zaliczyć pełen program specjalizacji — kursy obowiązkowe, staże, dyżury, pracę zakwalifikowaną przez kierownika.
- Złożyć wniosek do CEM o dopuszczenie do PES w SMK — termin zgłoszenia: zwykle 2–3 miesiące przed sesją.
- Wnieść opłatę egzaminacyjną (patrz sekcja 10).
Decyzję o dopuszczeniu wydaje CEM w ciągu kilku tygodni — zwykle nie ma problemów, jeśli masz zamknięte wszystkie pozycje w SMK. Najczęstsze blokady: brak wpisu kierownika specjalizacji, brak zaliczenia kursu obowiązkowego, niespójności w SMK.
4. Format egzaminu — pisemny, ustny, praktyczny
Format PES Lekarskiego zależy od konkretnej specjalizacji, ale dla zdecydowanej większości struktura jest podobna:
| Element | Wartość |
|---|---|
| Część pisemna | Test, zwykle 120 pytań, 180 minut |
| Próg zdania (pisemna) | 60% (72 punkty na 120) |
| Forma odpowiedzi | Test jednokrotnego wyboru, 5 odpowiedzi (A–E), 1 poprawna |
| Punkty ujemne | Nie ma |
| Część ustna | Egzamin przed komisją (3–5 lekarzy specjalistów), 30–45 min |
| Część praktyczna | Tylko w wybranych specjalizacjach zabiegowych/diagnostycznych |
| Termin między częściami | Część ustna zwykle 2–4 tygodnie po pisemnej |
| Sposób przeprowadzenia | Część pisemna — komputerowa (CEM, w wybranych ośrodkach); ustna — Łódź lub miasto wojewódzkie |
⚠️ Uwaga: Niektóre specjalizacje mają zmodyfikowany format — np. patomorfologia ma rozbudowaną część praktyczną, a chirurgia szczękowo-twarzowa łączy elementy pisemne i kazusowe. Zawsze sprawdź regulamin PES dla swojej specjalizacji na cem.edu.pl.
Część pisemna — 120 pytań w 180 minut
To etap, w którym najwięcej osób odpada. Pytania mają charakter kliniczny i interpretacyjny:
- klasyczne “zdefiniuj X / wymień Y / jaki mechanizm…”,
- kazusy kliniczne (“u 65-letniego mężczyzny po zawale, z EF 30%, pojawiło się…, jakie postępowanie jest priorytetowe?”),
- pytania z interpretacji EKG, RTG, TK, MR, USG, badań laboratoryjnych — w niektórych specjalizacjach z załączonymi obrazami,
- pytania z wytycznych klinicznych (PTK, PTG-E, PTOK, ESC, ACC, NICE),
- pytania z farmakologii klinicznej (interakcje, działania niepożądane, modyfikacja dawki w niewydolności narządowej).
Średnio 1,5 minuty na pytanie — to dużo, ale przy kazusach z długą winietą czas idzie szybciej, niż się wydaje.
Część ustna — kilka pytań klinicznych
Przed komisją (zwykle 3 specjalistów) losujesz pytania z banku przygotowanego przez CEM. Możesz spodziewać się:
- 2–4 pytań klinicznych wymagających prezentacji rozumowania (różnicowania, planu diagnostyki, postępowania),
- 1–2 pytań teoretycznych (mechanizm choroby, wytyczne, statystyki).
Komisja ocenia nie tylko poprawność, ale też strukturę wypowiedzi i uzasadnienie decyzji klinicznych. Próg zdania ustalany jest przez komisję (zwykle musisz uzyskać “dostateczną” ocenę od większości członków).
Część praktyczna — w wybranych specjalizacjach
Dotyczy zwykle:
- specjalizacji zabiegowych (chirurgia, ortopedia, ginekologia, urologia) — interpretacja przypadku przy pacjencie lub na materiale operacyjnym,
- specjalizacji diagnostycznych (radiologia, patomorfologia) — opis obrazów, preparatów histologicznych,
- anestezjologii i medycyny ratunkowej — symulacje resuscytacji.
5. 57 specjalizacji w PES Lekarskim
CEM prowadzi PES w 57 specjalizacjach lekarskich i lekarsko-dentystycznych. Poniżej pogrupowane wg dziedzin klinicznych — kliknij w nazwę, by zobaczyć darmowy egzamin próbny z oficjalnymi pytaniami.
Choroby wewnętrzne i podspecjalizacje internistyczne
To największa grupa specjalizacji — wszystkie “po internie” lub powiązane bezpośrednio z chorobami wewnętrznymi.
- Choroby wewnętrzne — fundament internistyczny, najczęściej zdawany egzamin lekarski. Pytania obejmują pełen zakres internistyki dorosłych: kardiologię, gastroenterologię, endokrynologię, nefrologię, hematologię, immunologię.
- Kardiologia — ECMO, niewydolność serca, choroba wieńcowa, arytmie, wytyczne ESC.
- Gastroenterologia — endoskopia, choroby zapalne jelit, hepatologia, choroby trzustki.
- Endokrynologia — choroby tarczycy, przysadki, nadnerczy, gospodarka wapniowo-fosforanowa.
- Diabetologia — typy cukrzycy, leczenie, powikłania, ciąża u diabetyczki.
- Hematologia — białaczki, chłoniaki, niedokrwistości, zaburzenia krzepnięcia.
- Nefrologia — niewydolność nerek, dializa, transplantacja, glomerulopatie.
- Reumatologia — RZS, toczeń, spondyloartropatie, vasculitis.
- Alergologia — astma, AZS, anafilaksja, immunoterapia.
- Immunologia kliniczna — niedobory odporności, autoimmunizacja, transplantacja.
- Choroby płuc — POChP, astma, mukowiscydoza, sarkoidoza, rak płuca.
- Choroby zakaźne — HIV, gruźlica, HCV/HBV, antybiotykoterapia, sepsa.
- Geriatria — wielochorobowość, polifarmakoterapia, zespoły geriatryczne.
- Onkologia kliniczna — chemioterapia, immunoterapia, najczęstsze nowotwory.
- Medycyna paliatywna — leczenie bólu, kontrola objawów, opieka u kresu życia.
Pediatria i podspecjalizacje pediatryczne
- Pediatria — fundament pediatryczny, najczęściej zdawana specjalizacja dziecięca.
- Kardiologia dziecięca — wady wrodzone serca, kardiomiopatie u dzieci.
- Neurologia dziecięca — padaczki, zespoły neuromięśniowe, opóźnienie rozwoju.
- Psychiatria dzieci i młodzieży — zaburzenia rozwojowe, zaburzenia odżywiania, zaburzenia zachowania.
- Neonatologia — opieka nad noworodkiem, wcześniaki, intensywna terapia neonatologiczna.
- Perinatologia — patologia ciąży, opieka okołoporodowa wysokiego ryzyka.
- Choroby płuc dzieci — astma dziecięca, mukowiscydoza, dysplazja oskrzelowo-płucna.
- Endokrynologia i diabetologia dziecięca — cukrzyca typu 1 u dzieci, zaburzenia wzrastania, dojrzewania.
Specjalizacje chirurgiczne
- Chirurgia ogólna — fundament chirurgiczny: jama brzuszna, gruczoł piersiowy, tarczyca, przepukliny.
- Chirurgia naczyniowa — tętniaki, miażdżyca tętnic, niewydolność żylna.
- Chirurgia onkologiczna — leczenie chirurgiczne nowotworów, biopsja węzła wartowniczego.
- Chirurgia dziecięca — wady wrodzone, ostre brzuchy u dzieci, urazy.
- Kardiochirurgia — pomostowanie aortalno-wieńcowe, operacje wad zastawkowych, wszczepy mechaniczne.
- Neurochirurgia — guzy mózgu, urazy czaszkowo-mózgowe, choroby kręgosłupa.
- Ortopedia i traumatologia narządu ruchu — złamania, endoprotezy, chirurgia ręki, sport.
- Transplantologia kliniczna — przeszczepy narządów, leczenie immunosupresyjne.
Specjalności stomatologiczne
- Chirurgia stomatologiczna — ekstrakcje, implanty, biopsje błony śluzowej.
- Chirurgia szczękowo-twarzowa — urazy twarzoczaszki, rozszczep wargi, guzy nowotworowe.
- Ortodoncja — leczenie wad zgryzu, aparaty stałe i ruchome.
- Periodontologia — choroby przyzębia, regeneracja tkanek.
- Protetyka stomatologiczna — protezy stałe, ruchome, implantoprotetyka.
- Stomatologia dziecięca — leczenie zębów mlecznych i stałych u dzieci.
- Stomatologia zachowawcza z endodoncją — leczenie próchnicy, leczenie kanałowe.
Ginekologia i położnictwo
- Położnictwo i ginekologia — fundament: ciąża, poród, ginekologia operacyjna.
- Ginekologia onkologiczna — rak jajnika, szyjki, trzonu macicy, sromu.
- Endokrynologia ginekologiczna i rozrodczość — niepłodność, IVF, zaburzenia hormonalne.
Neurologia i psychiatria
- Neurologia — udary, padaczki, choroby neurodegeneracyjne, SM.
- Psychiatria — schizofrenia, zaburzenia afektywne, lękowe, uzależnienia, otępienia.
Specjalności ratunkowe i intensywnej terapii
- Anestezjologia i intensywna terapia — znieczulenie, intensywna terapia, ból, resuscytacja.
- Intensywna terapia — OIT, sepsa, wentylacja mechaniczna, wstrząs.
- Medycyna ratunkowa — SOR, ZRM, triage, stany zagrożenia życia.
Diagnostyka i obrazowanie
- Radiologia i diagnostyka obrazowa — RTG, TK, MR, USG, interpretacja wszystkich modalności.
- Radioterapia onkologiczna — planowanie radioterapii, dawki, działania niepożądane.
- Patomorfologia — diagnostyka histopatologiczna, autopsje, immunohistochemia.
Okulistyka, otolaryngologia, dermatologia
- Okulistyka — zaćma, jaskra, AMD, retinopatia cukrzycowa, zez.
- Otorynolaryngologia — niedosłuch, zawroty głowy, choroby krtani, zatok.
- Audiologia i foniatria — zaburzenia słuchu, głosu, mowy.
- Dermatologia i wenerologia — choroby skóry, choroby przenoszone drogą płciową, dermatoonkologia.
Specjalizacje wspierające
- Medycyna rodzinna — POZ, holistyczna opieka nad rodziną, profilaktyka.
- Medycyna pracy — orzecznictwo zawodowe, choroby zawodowe, ergonomia.
- Rehabilitacja medyczna — fizjoterapia, ortotyka, leczenie usprawniające.
- Balneologia i medycyna fizykalna — uzdrowiska, fizykoterapia, klimatoterapia.
Zobacz pełną listę 57 specjalizacji →
Uwaga praktyczna: Każda specjalizacja ma osobny zestaw 120 pytań w części pisemnej. Pytania nie powtarzają się między specjalizacjami — co znaczy, że nauka z innego kierunku jest bezużyteczna. Skup się na materiałach swojej dziedziny.
6. Statystyki zdawalności PES Lekarskiego
Dane CEM publikowane po każdej sesji pokazują kilka stałych prawidłowości:
- Średnia zdawalność części pisemnej waha się w okolicach 65–80%, w zależności od specjalizacji. Dla porównania — LEK ma zdawalność powyżej 95%, więc PES jest istotnie trudniejszy.
- Najwyższą zdawalność (powyżej 80%) odnotowują specjalizacje terenowe i wspierające: medycyna rodzinna, medycyna pracy, rehabilitacja medyczna.
- Najniższą zdawalność (poniżej 65%) odnotowują niektóre specjalizacje zabiegowe i diagnostyczne: ortopedia, kardiochirurgia, patomorfologia, radiologia.
- Część ustna ma znacznie wyższą zdawalność niż pisemna — typowo 85–95%. Większość niezdawalnych w PES odpada na pisemnej.
- W ostatnich latach (od ok. 2020) CEM stopniowo zwiększa udział pytań kazusowych kosztem czysto teoretycznych — co czyni egzamin trudniejszym dla osób uczących się “z podręczników bez praktyki”.
Aktualne raporty zdawalności znajdziesz po każdej sesji na cem.edu.pl w zakładce wyników egzaminów PES.
7. Jak się przygotować — strategia 3-fazowa
PES Lekarski to egzamin, w którym rozkład czasu na fazy nauki wpływa na wynik bardziej niż samo “ile godzin spędziłeś”. Trzy fazy:
Faza 1: Diagnoza i mapa luk (2 tygodnie)
- Tydzień 1: rozwiąż pełen 120-pytaniowy egzamin próbny ze swojej specjalizacji w warunkach zbliżonych do egzaminu (180 minut, bez przerw). Sprawdź swój poziom →
- Tydzień 2: przeanalizuj wyniki — zidentyfikuj 3–5 obszarów wiedzy o najniższym wyniku. To one będą priorytetem nauki.
Cel: wyjść z fazy 1 z konkretną listą tematów do nadrobienia, a nie ogólnym poczuciem “trzeba się przygotować”.
Faza 2: Systematyczna nauka (10–14 tygodni)
To główna część przygotowań. Realistyczne tempo to 30–60 pytań dziennie + 60–90 minut nauki teoretycznej.
- Codzienne pytania z rotacją obszarów — żeby nie zapomnieć tematów, które już opanowałeś.
- Wytyczne kliniczne — ESC, PTK, PTG-E, NICE, towarzystw specjalistycznych. To częste źródło pytań na PES.
- Wytyczne polskie — Polskiego Towarzystwa twojej specjalizacji. CEM często czerpie z aktualnych konsensusów krajowych.
- Spaced repetition — pytania, w których się myliłeś, wracają do Ciebie w optymalnych odstępach (algorytm SM-2).
- Notatki tematyczne — krótkie, własne, koncentrujące się na “co mnie zaskoczyło”. Pisanie utrwala lepiej niż samo czytanie.
W pełnej wersji PESmaster masz dostęp do pytań z wielu sesji — dla każdej specjalizacji średnio 3 000–4 000 pytań historycznych. To kluczowe, bo CEM czerpie z banku zaktualizowanego co rok.
Faza 3: Symulacje i przygotowanie do ustnego (2–4 tygodnie)
- 2–3 pełne symulacje części pisemnej z różnych sesji. Powinny się odbyć w odstępach tygodniowych.
- Trening części ustnej — z kolegą/koleżanką, przed lustrem, przed kierownikiem specjalizacji. Ćwicz strukturę odpowiedzi: rozpoznanie → różnicowanie → diagnostyka → leczenie → monitorowanie.
- Powtórki słabych obszarów — wracasz do tematów zidentyfikowanych w fazie 1 i potem podczas pytań.
- Ostatnie 3–5 dni: bez nowego materiału. Tylko utrwalanie i odpoczynek.
Łączny czas: realistyczny plan to 14–20 tygodni od momentu rozpoczęcia systematycznej nauki. Mniej znaczy zwykle większe ryzyko niezdania.
8. 5 najczęstszych błędów zdających
Błąd 1: Nauka tylko z jednego źródła
Jeden podręcznik (nawet ten “klasyczny” w specjalizacji) zwykle pokrywa 70–80% materiału egzaminacyjnego. Wytyczne aktualizują się szybciej niż książki — bez ich znajomości tracisz 15–20 punktów procentowych. Zalecenie: podręcznik + aktualne wytyczne PT[Specjalizacja] + pytania z minimum 5 sesji historycznych.
Błąd 2: Pomijanie pytań kazusowych
Niektórzy zdający uczą się “definicji”, a unikają długich winiet kazusowych (“za dużo czytania”). To błąd — kazusy są najszybciej rosnącą kategorią pytań na PES. Trening rozwiązywania kazusów w ograniczonym czasie to umiejętność osobna od wiedzy teoretycznej.
Błąd 3: Niedocenianie części ustnej
Wielu rezydentów zostawia ustną “na ostatnie dwa tygodnie”, bo “i tak ją zdam”. Realnie — komisja ocenia nie tylko wiedzę, ale strukturę odpowiedzi i pewność siebie. Treningi ustnej z kolegą lub kierownikiem specjalizacji powinny zacząć się 2–3 miesiące przed egzaminem, a nie 2 tygodnie.
Błąd 4: Nauka bez wytycznych
Pytania PES coraz częściej brzmią: “według aktualnych wytycznych ESC z 2023 roku, postępowanie pierwszego rzutu w X to…”. Bez świeżych wytycznych odpowiadasz “podręcznikowo” — często nieprawidłowo, bo standardy się zmieniły.
Błąd 5: Mała liczba symulacji
Jedna symulacja na 2 tygodnie przed egzaminem nie wystarczy. Minimum 3 pełne symulacje w warunkach zbliżonych do egzaminu (180 minut, bez przerw) to podstawa wytrenowania wytrzymałości — bo egzamin męczy fizycznie.
Więcej w naszym artykule: Jak zdać egzamin PES — kompletny poradnik i Inteligentna nauka do PES.
9. Dzień egzaminu — jak go przeżyć
Tydzień przed
- Bez nowego materiału — utrwalanie tylko.
- 2 pełne symulacje pisemnej w warunkach zbliżonych do egzaminu.
- Trening ustnej — minimum 2 sesje z partnerem.
- Sen — minimum 7 godzin przez ostatnie 3 noce.
- Sprawdź dojazd do CEM (Łódź) lub ośrodka regionalnego — przyjedź dzień wcześniej, jeśli spoza miasta.
Dzień części pisemnej
- Lekkie śniadanie — owsianka, pieczywo z białkiem, owoce.
- 30–45 min wcześniej w ośrodku — formalności (sprawdzenie dokumentów, zalogowanie do systemu CEM).
- Strategia 3 przejść w teście:
- Pierwsze przejście: odpowiadasz na pytania, na które od razu znasz odpowiedź. Trudne zaznaczasz i pomijasz. Tempo: ~70 sekund na pytanie. Powinno zająć 80–100 minut.
- Drugie przejście: wracasz do zaznaczonych — masz świeższe spojrzenie.
- Trzecie przejście: ostatnie 10–15 minut — sprawdzasz, czy nie ma pomyłek przy zaznaczaniu odpowiedzi.
- Brak punktów ujemnych = zaznaczaj wszystko. Pozostawienie pustego pytania to gwarantowane 0 punktów.
- Ufaj pierwszej intuicji — zmienianie odpowiedzi na “lepiej brzmiącą” daje minimalny zysk i częste straty.
Dzień części ustnej (zwykle 2–4 tygodnie po pisemnej)
- Garderoba formalna — komisja ocenia również prezentację.
- Notes i długopis — możesz zapisywać kluczowe punkty losowanego pytania.
- Strukturyzuj odpowiedź: rozpoznanie → różnicowanie → diagnostyka (tania → droga) → leczenie (zachowawcze → inwazyjne) → monitorowanie i rokowanie.
- Nie zgaduj — jeśli nie wiesz, lepiej powiedzieć “tego elementu nie pamiętam dokładnie, w mojej praktyce…” niż wymyślać.
- Pytania komisji są zwykle “podpowiedziami” — gdy widzą, że gubisz wątek, prowadzą Cię w stronę poprawnej odpowiedzi.
10. Koszty PES Lekarskiego
Koszty dzielą się na kilka kategorii:
| Kategoria | Zakres kosztów | Komentarz |
|---|---|---|
| Opłata egzaminacyjna CEM | ok. 350–600 zł | Aktualna kwota w komunikacie CEM przed sesją. Część pisemna + ustna razem. |
| Specjalizacja (rezydentura) | 0 zł (z budżetu MZ) | W trybie rezydenckim NFZ pokrywa wynagrodzenie i program. |
| Specjalizacja w trybie pozarezydenckim | 30 000 – 80 000 zł całość | W trybie wolontariackim/płatnym — koszty ponosi specjalizujący się. |
| Materiały i kursy przygotowawcze | 0 – 3 000 zł | Od darmowych egzaminów online (PESmaster) po kursy premium organizowane przez izby lekarskie. |
| Dojazd i nocleg | 0 – 1 500 zł | Tylko jeśli nie jesteś z miasta egzaminacyjnego. CEM jest w Łodzi. |
Łączny koszt od momentu rozpoczęcia rezydentury do uzyskania dyplomu specjalisty: w trybie rezydenckim głównie czas (5–6 lat), w pozarezydenckim 30 000+ zł plus czas.
Wiele szpitali i przychodni refunduje koszty kursów i części egzaminacyjnej swoim rezydentom. Sprawdź regulamin pracy lub porozmawiaj z działem kadr.
11. Co zrobić, jeśli nie zdasz
PES nie jest egzaminem “raz na zawsze”. Możesz podchodzić wielokrotnie — w kolejnych sesjach (wiosennej i jesiennej), bez konieczności powtarzania specjalizacji.
- Nie panikuj — zdawalność części pisemnej to ok. 70%, więc jedna trzecia rezydentów nie zdaje za pierwszym razem. To nie koniec drogi zawodowej.
- Zamów wgląd do swojej karty odpowiedzi — CEM umożliwia to przez SMK. Zobaczysz, w których pytaniach popełniłeś błąd.
- Przeanalizuj wzorzec błędów — czy myliłeś się w jednej dziedzinie (np. radiologia w internie), w kazusach, czy w wytycznych? Tam jest priorytet.
- Zarejestruj się na kolejną sesję — wymagana ponowna opłata.
- Skoryguj strategię nauki — jeśli pierwsza próba bazowała tylko na podręczniku, dodaj wytyczne i więcej pytań.
- Nie odkładaj na rok — odsuwanie egzaminu obniża wiedzę. Następna sesja po 6 miesiącach to optymalny moment.
12. Najczęściej zadawane pytania
Czy PES Lekarski jest trudny?
Tak, trudniejszy niż LEK. Próg 60% przy znacznie szerszym i głębszym materiale wymaga systematycznej nauki przez minimum 14–20 tygodni. Zdawalność części pisemnej to ok. 70% — jedna trzecia osób nie zdaje za pierwszym razem.
Ile pytań jest na PES Lekarskim?
Część pisemna to zwykle 120 pytań w 180 minut, próg zdania 60% (72 punkty). Pytania jednokrotnego wyboru, 5 odpowiedzi (A–E), 1 poprawna. Format dotyczy zdecydowanej większości specjalizacji — niektóre mają zmodyfikowany schemat (sprawdź regulamin CEM).
Czy są punkty ujemne?
Nie. Za błędne odpowiedzi nie tracisz punktów — odpowiadaj na każde pytanie.
Czy PES jest komputerowy czy papierowy?
Część pisemna od kilku lat jest komputerowa w wybranych ośrodkach CEM. Egzamin ustny zawsze jest bezpośredni (przed komisją).
Gdzie odbywa się PES?
Główna siedziba CEM jest w Łodzi. Część egzaminów przeprowadzana jest też w ośrodkach wojewódzkich — szczegóły otrzymujesz w wezwaniu.
Jak długo czeka się na wyniki?
Wynik części pisemnej zwykle w 1–3 tygodnie. Część ustna — wynik tego samego dnia. Dyplom specjalisty: 6–12 tygodni po zdaniu obu części.
Czy mogę podchodzić do PES wielokrotnie?
Tak, bez limitu prób. Każda kolejna próba wymaga ponownego zgłoszenia w SMK i opłaty.
Ile kosztuje opłata egzaminacyjna?
Aktualnie 350–600 zł (kwota ustalana przez CEM na każdą sesję). Płatność przelewem przed terminem zgłoszenia.
Jakie są terminy PES 2026?
Sesja wiosenna: marzec–maj 2026; sesja jesienna: wrzesień–listopad 2026. Dokładne daty na cem.edu.pl i w naszym artykule Terminy PES 2026.
Co zabrać na egzamin?
Dowód osobisty, długopis (czarny lub niebieski), wezwanie z SMK, butelka wody. Telefonów, smartwatchy, notatek nie wolno wnosić na salę.
Czy są oficjalne pytania do nauki?
CEM nie publikuje “pytań przykładowych” przed sesją, ale po każdej sesji udostępnia zestawy pytań z odpowiedziami. To one są podstawą bazy pytań na PESmaster.
Czy można zdawać dwie specjalizacje?
Tak, ale wymaga to dwóch odrębnych szkoleń (rezydentury) i podejścia do dwóch egzaminów PES.
Czy specjalizacja podstawowa jest warunkiem podspecjalizacji?
W większości przypadków tak. Np. kardiologia wymaga ukończonej specjalizacji z chorób wewnętrznych. Sprawdź program specjalizacji na cmkp.edu.pl.
Czy część ustna jest naprawdę trudna?
Statystycznie nie — zdawalność części ustnej to 85–95%. Wymaga przygotowania, ale jeśli zdałeś pisemną, masz wystarczającą wiedzę. Klucz to struktura wypowiedzi i pewność siebie.
Czy darmowe egzaminy próbne na PESmaster mają oficjalne pytania?
Tak. Wszystkie pytania w darmowych testach pochodzą z oficjalnych sesji CEM — to te same pytania, które padły na egzaminie w przeszłości. Sprawdź swoją specjalizację →
Czy nauka z LEK przydaje się na PES?
Częściowo. Materiał LEK to baza dla wielu specjalizacji (zwłaszcza interny, pediatrii, medycyny rodzinnej), ale PES idzie znacznie głębiej — wytyczne kliniczne, kazusy zaawansowane, farmakologia szczegółowa. LEK to ok. 30% materiału PES dla specjalizacji “po internie”.
Czy mogę wnieść do egzaminu kalkulator?
Zwykle nie. Pytania są tak skonstruowane, że obliczenia (np. dawki w mg/kg, GFR) wymagają tylko podstawowej arytmetyki w głowie. W niektórych specjalizacjach diagnostycznych kalkulator może być dozwolony — sprawdź regulamin.
Co jeśli zachoruję w dniu egzaminu?
Skontaktuj się niezwłocznie z CEM (telefon dyżurny w wezwaniu) i przedstaw zwolnienie lekarskie. Możesz uzyskać przesunięcie na następną sesję bez ponownej opłaty (jeśli zachowano formalności).
Jak wybrać specjalizację, jeśli się waham?
Trzy kryteria: (a) profil pracy klinicznej, którą chcesz wykonywać przez następne 20–30 lat, (b) dostępność miejsca rezydenckiego w danej specjalizacji w Twoim regionie, (c) długość ścieżki (specjalizacje podstawowe 5–6 lat, podspecjalizacje dodatkowe 2–3). Zdawalność jest mniej istotna — wszystkie specjalizacje są realnie zdawalne przy odpowiednim przygotowaniu.
Czy PES dla lekarzy różni się od PES dla pielęgniarek?
Tak, znacząco. PES Pielęgniarski ma 140 pytań w 140 minut, jest organizowany przez CMKP i ma tylko jedną część (pisemną). PES Lekarski ma część pisemną (120 pytań/180 min) + ustną + niekiedy praktyczną. Szczegóły w naszym przewodniku po PES Pielęgniarskim 2026.
Podsumowanie i kolejne kroki
PES Lekarski jest egzaminem trudnym, wieloetapowym i wymagającym 4–6 miesięcy systematycznej nauki. Z 120 pytań w 180 minut w części pisemnej, progiem 60% i kolejną fazą ustnej — to wyzwanie, które przy odpowiednim przygotowaniu pokonują 2 z 3 zdających.
Trzy najważniejsze rzeczy, jakie możesz zrobić dziś:
- Rozwiąż darmowy egzamin próbny — diagnoza poziomu wyjściowego z oficjalnymi pytaniami CEM. 120 pytań, 180 minut, bez rejestracji.
- Ustal datę swojej sesji w SMK i policz tygodnie do niej — to baza planu nauki.
- Zobacz pełen plan przygotowań w 10 tygodni — nasz drugi przewodnik z konkretnym harmonogramem dnia po dniu.
Powodzenia na PES — i pamiętaj, że za 120 pytaniami stoi cała Twoja praca z ostatnich 5–6 lat rezydentury. Egzamin tylko ją potwierdza.
O autorze: Redakcja PESmaster to zespół lekarzy specjalistów i ekspertów ds. kształcenia podyplomowego z wieloletnim doświadczeniem w przygotowywaniu kadr medycznych do egzaminów państwowych. Pracujemy na bazie oficjalnych pytań CEM z wielu sesji historycznych i regularnie aktualizujemy materiały po każdej sesji egzaminacyjnej.
Źródła: cem.edu.pl (terminy, regulaminy, statystyki zdawalności), cmkp.edu.pl (programy specjalizacji), SMK (System Monitorowania Kształcenia, smk.ezdrowie.gov.pl), Naczelna Izba Lekarska.
Sprawdź swoją wiedzę za darmo
Darmowy test z oficjalnymi pytaniami CMKP/CEM — 14 specjalizacji pielęgniarskich, 57 lekarskich. Bez rejestracji, wynik od razu.
Kod dla czytelników bloga
PRZEWODNIK
Wpisz kod przy zapisie na listę oczekujących — pierwsze 100 osób z kodem dostanie -20% na pierwszą subskrypcję.
Zobacz też
Poradnik
Jak zdać egzamin PES — kompletny poradnik 2026
Plan nauki na 8-12 tygodni, najczęstsze błędy
Strategia
Inteligentna nauka do PES — jak technologia pomaga
Spaced repetition, AI Coach, fiszki SM-2
Kalendarz
Terminy PES 2026 — sesja wiosenna i jesienna
Daty, deadline'y zgłoszeń, ośrodki egzaminacyjne
Plany
Cennik — darmowe i premium plany
59 zł/mc, 99 zł/90 dni, AI Coach, fiszki, plan nauki